Digisprong op Het Archief voor Onderwijs
Met de Digisprong zette voormalig Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts volop in op de digitalisering van het leerplichtonderwijs. In het kader van het relanceplan Vlaamse Veerkracht investeerde Vlaanderen in een grote digitale sprong voorwaarts voor alle scholen, leerlingen en leerkrachten. Het Archief voor Onderwijs ondersteunde deze ambitie als digitale onderwijsinfrastructuur.
Uitdaging
Omdat heel wat scholen te kampen hadden met een ICT-achterstand, lanceerde Vlaanderen de zogeheten Digisprong. Voor de digitalisering van het leerplichtonderwijs werd een aanzienlijk bedrag vrijgemaakt binnen het relanceplan Vlaamse Veerkracht. Ook voor de doorontwikkeling van Het Archief voor Onderwijs werden middelen voorzien om scholen nog beter te ondersteunen bij hun digitale sprong.
Onze rol
Binnen deze Digisprong stonden vier speerpunten centraal:
Een toekomstgerichte en veilige ICT-infrastructuur voor alle scholen van het leerplichtonderwijs.
Een sterk ondersteunend en doeltreffend ICT-schoolbeleid.
ICT-competente leerkrachten en lerarenopleiders en aangepaste digitale leermiddelen.
Een kennis- en adviescentrum ‘Digisprong’ ten dienste van het onderwijsveld.
Met ons onderwijsplatform Het Archief voor Onderwijs speelden we een rol in het versterken van digitale leermiddelen en het ondersteunen van ICT-competente leerkrachten (speerpunt 3). Voor de doorontwikkeling van het platform werd 512.000 euro geïnvesteerd. Deze middelen hebben we benut om digitaal lesgeven nog meer te stimuleren. Concreet onderzochten en ontwikkelden we een aantal extra functionaliteiten.
Aanpak
Binnen dit project werkten we rond drie strategische pijlers:
het versterken van samenwerking en kennisdeling tussen leerkrachten
het verbeteren van de toegankelijkheid en integratie met andere onderwijsplatformen
het uitbreiden en verrijken van het audiovisueel aanbod voor onderwijs
Resultaten en impact van het project
1. Samenwerking en kennisdeling tussen leerkrachten versterkt
Van individueel platform naar gedeelde leeromgeving
Het Archief voor Onderwijs evolueerde van een individueel lesvoorbereidingsinstrument naar een gedeelde professionele werkomgeving. Zo stimuleren we kennisdeling onder leerkrachten en verhogen we hun werkefficiëntie. Dankzij dit project maken we het voor leerkrachten mogelijk om:
opdrachten te delen en doorzoekbaar te maken
Op ons onderwijsplatform kunnen lesgevers gericht zoeken in een schat aan beeld- en geluidsfragmenten en inspirerende, lesklare collecties van onze redactie. Ze kunnen er ook zelf aan de slag om fragmenten te bundelen in collecties, die ze bovendien kunnen delen met andere gebruikers. Daarnaast kunnen ze op het platform opdrachten maken met audiovisueel materiaal, voor leerlingen in het secundair en lager. Vóór dit project was het nog niet mogelijk om die opdrachten ook te delen met andere gebruikers of doorzoekbaar te maken. We analyseerden en ontwikkelden deze functionaliteit zodat leerkrachten bij elkaar inspiratie kunnen opdoen over activerende lesvormen.
samen te werken met andere gebruikers
Op ons onderwijsplatform konden leerkrachten al individueel collecties samenstellen of opdrachten maken. We hebben deze functionaliteiten zo doorontwikkeld dat lesgevers nu ook samen met collega's aan lesvoorbereidingen kunnen werken. Handig voor bijvoorbeeld duobanen, stages of vakoverschrijdende projecten. Lees er meer over.
Integratie in het Vlaamse leermiddelenecosysteem
KlasCement is een leermiddelennetwerk voor leerkrachten om allerhande lesmateriaal met elkaar te delen. We zorgden voor een structurele koppeling met ons onderwijsplatform, zodat de collecties en opdrachten van onze redactie nog breder toegankelijk worden. Zo kunnen leerkrachten ons aanbod ook buiten Het Archief voor Onderwijs ontdekken.
2. Toegankelijkheid en integratie met andere onderwijsplatformen verbeterd
Gebruiksvriendelijke en veilige toegang
We installeerden een vernieuwde en veilige login-structuur. Leerkrachten kunnen zich op ons onderwijsplatform aanmelden via itsme of eID, terwijl leerlingen via een eenmalige login (single sign-on) met LeerID toegang krijgen. Dit verlaagt de drempel tot gebruik én garandeert een juridisch correcte toegang tot het auteursrechtelijk beschermd materiaal in de beeldbank.
Innovatie via embedding in andere onderwijsplatformen
Leerkrachten en leerlingen hebben naast Het Archief voor Onderwijs ook heel wat andere digitale tools in hun instrumentenkoffer. Omdat leerkrachten hun leerlingen willen bereiken waar ze al actief zijn, onderzochten we of het audiovisueel materiaal uit onze beeldbank ook ingevoegd kan worden in andere leeromgevingen. De voordelen?
tijdwinst bij lesvoorbereiding
een vlottere lesflow
minder cognitieve belasting bij leerlingen
meer focus op de leerinhoud
Dit vroeg om een grondige analyse op zowel juridisch, business als technisch vlak. In samenwerking met Smartschool en BookWidgets hebben we een embedfunctionaliteit onderzocht bij een gelimiteerd aantal scholen. We beschikken nu over een gevalideerde en geteste werkwijze waarmee leerkrachten audiovisueel materiaal kunnen integreren in deze digitale leeromgevingen. In het bijbehorende veldonderzoek hebben we bovendien de randvoorwaarden en kosten voor een structurele en brede uitrol in kaart gebracht.
3. Audiovisueel aanbod voor onderwijs uitgebreid en verrijkt
Met Het Archief voor Onderwijs ambieert meemoo dé onderwijsbeeldbank van Vlaanderen te zijn. We brengen kwalitatieve audiovisuele bronnen tot in de klas - bronnen die vaak moeilijk tot niet toegankelijk zijn voor lesgevers en leerlingen in Vlaanderen. Tot voor dit Digisprong-project bevatte de beeldbank fragmenten van organisaties die contentpartner zijn van meemoo. Vanuit het onderwijs luidde sterk de vraag om ook audio en video op te nemen van andere organisaties die over kwalitatief audiovisueel materiaal beschikken. Lesgevers en leerlingen van bijvoorbeeld praktijkvakken zaten sterk op hun honger op het vlak van ondersteunend beeld en geluid tijdens hun les- of leerproces. We onderzochten daarom hoe we ook audiovisueel materiaal van andere aanbieders beschikbaar kunnen maken op Het Archief voor Onderwijs.
Om ook content te kunnen ontsluiten van organisaties die geen contentpartner van meemoo zijn, maakten we de nodige afspraken en pasten we onze systemen aan. Dit resulteerde in een eerste instroom van nieuw, praktijkgericht en moeilijk toegankelijk materiaal dat relevant is voor het onderwijs, van partners als Sensoa, Dobbit tv en Het Geluidshuis. Na afloop van dit project konden we hierdoor ook de reeks Adolescence van Netflix laten instromen, ter verrijking van het lespakket ‘Online Invloeden’ van Mediawijs.
Partners
Voormalig Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (2019-2024)
Departement Onderwijs en Vorming van de Vlaamse overheid
Vlaams Kenniscentrum Digisprong en LeerID
KlasCement
Smartschool
Bookwidgets
De doorontwikkeling van Het Archief voor Onderwijs kaderde binnen Digisprong en het relanceplan Vlaamse Veerkracht, en werd gerealiseerd met de steun van Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts en het Departement Onderwijs en Vorming van de Vlaamse overheid.
Meemoo speelde ook een rol in andere lijnen binnen het relanceplan Vlaamse Veerkracht, met name in de GIVE-projecten, het traject van de Vlaamse erfgoeddatabanken en de begeleiding van cultuurorganisaties bij hun projecten rond digitale collectieregistratie.