Content toegankelijk en bruikbaar maken

De wetenschap dat archiefmateriaal duurzaam bewaard wordt voor de toekomst is mooi, maar wat met vandaag? Bij meemoo willen we samen met onze contentpartners het hergebruik van het bij ons gearchiveerde materiaal in al zijn vormen stimuleren.

Audiovisueel materiaal, en cultureel erfgoed in het algemeen, is namelijk een belangrijke bron voor ons collectieve geheugen. Het leert ons zaken over het verleden, maakt inzicht in onze maatschappij vandaag mogelijk en kan bovendien gebruikt worden voor nieuwe creaties.

© David - stock.adobe.com

Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen, www.artinflanders.be, foto Hugo Maertens

Die toegankelijkheid streven we op drie manieren na. Via onze contentpartners, via onze eigen kanalen en door kennis te delen waarmee derden zelf aan de slag kunnen. Hierbij gaan we vraaggericht te werk, door zowel eindgebruikers, zoals leerkrachten, als onze contentpartners, te betrekken. Heb je interesse om contentpartner te worden? Ontdek hier de voorwaarden.

Met en door onze contentpartners

Onze contentpartners kunnen zelf het materiaal dat wij voor hen digitaliseren en bewaren beschikbaar maken voor hun publiek. Dat kan bijvoorbeeld door beelden te delen op hun website, door deze te gebruiken in print of een tentoonstelling. Hiervoor geven we hen de nodige tools waarmee ze aan de slag kunnen en voorzien we documentatie en vormingen die hen op weg helpen. Zo organiseren we opleidingen rond bijvoorbeeld auteursrechten, de Wikimedia-platformen en open data, om hen te inspireren zelf aan de slag te gaan.

Via onze eigen kanalen

Naast de initiatieven van onze contentpartners zetten we zelf ook verschillende kanalen in om hergebruik te stimuleren. Hierover maken we afspraken met onze contentpartners, die het materiaal en de licenties die erop gelden kunnen beheren. Daarbij vertrekken we van de noden van de gebruikers.

Denk bijvoorbeeld aan Het Archief voor Onderwijs, een platform specifiek gecreëerd voor leerkrachten en leerlingen om beeld en geluid in te zetten in een onderwijscontext, of aan Catalogus Pro, waar contentpartners in elkaars archiefmateriaal kunnen zoeken. We zetten ook in op andere manieren om archiefmateriaal toegankelijk te maken, bijvoorbeeld door gebruik te maken van linked (open) data en IIIF, en door te publiceren op Wikimedia-platformen. 

Expertise rond toegankelijke content opbouwen en delen

We willen zo veel mogelijk kennis delen met organisaties die ernaar streven materiaal toegankelijk én bruikbaar te maken. Een belangrijke uitdaging daarbij zijn de beperkingen die voortvloeien uit het auteursrecht, het recht op bescherming van persoonsgegevens en contractuele afspraken.

Wij hopen dat inzicht in wat juridisch kan en niet kan, het vertrouwen geeft om materiaal toegankelijk te maken. Zo trekken we bijvoorbeeld de gebruikersgroep Cultureel erfgoed en auteursrecht, zijn we lid van het Samenwerkingsverband Auteursrecht en Samenleving (SA&S) en organiseren we vormingsactiviteiten rond publiek domein.

Vandaag werken we samen met een reeks partners aan het project 'Tools voor het bewust omgaan met auteursrechten en gebruiksbeperkingen op culturele content'. Daarnaast organiseren we ook jaarlijks vormingen rond het publiek domein en een bootcamp rond open culturele data. Daarmee willen we organisaties inspireren en aanmoedigen om samen met ons de schouders te zetten onder de toegankelijkheid van archiefmateriaal.