2025 in 't kort
2025 was op vele vlakken een feestelijk jaar: we bliezen 5 kaarsjes uit, lanceerden de nieuwe erfgoeddatabank, ondersteunden een groter netwerk dan ooit tevoren, en maakten een massa historische kranten wereldkundig. Tegelijk was het een jaar van reflectie en overleg. We rondden de beheersovereenkomst 2024-2025 succesvol af en legden de bouwstenen voor een duurzaam verhaal in de jaren die komen.
Terug naar 2025: steeds meer erfgoed digitaal veilig
Beeld en geluid in beweging
Onze digitaliseringsinspanningen gaan terug tot vóór we meemoo waren. Eind 2025 hadden we al bijna 90% van het Vlaams audiovisueel erfgoed dat ons bekend is digitaal veiliggesteld. Maar we zijn nog lang niet uitgedigitaliseerd. In kleinere digitaliseringsprojecten bundelen we audiovisuele dragers over partners heen, een win op het vlak van schaal én efficiëntie.
Vorig jaar trapten we het derde comboproject af, met VHS-cassettes in de hoofdrol. Het resultaat: eind 2025 digitaliseerden we al 6.222 van deze videocassettes voor 45 contentpartners. Achter de schermen namen we bovendien een nieuw systeem in gebruik om de registratie- en digitaliseringsprocessen nog efficiënter te kunnen opvolgen.
Kunst en erfgoed ingeblikt
Ook kunst- en erfgoedobjecten kwamen in 2025 haarscherp in beeld. Dat mag je gerust letterlijk nemen: we zorgden voor hoogwaardige foto's van 570 kunstwerken en erfgoedobjecten bij 9 partners. Daarnaast bezorgden we 105 werken een digitale dubbelganger in 3D, vastgelegd van kop tot teen.
Bewaren en beheren op steeds grotere schaal
Digitaliseren is één ding. Ervoor zorgen dat bestanden ook over 10, 20 of 50 jaar nog leesbaar en bruikbaar zijn, is minstens even belangrijk. In ons digitaal archiefsysteem is elke bit van onze partners veilig, nu en in de toekomst.
In 2025 groeide het digitaal geheugen opnieuw stevig. Meer dan een half miljoen digitale erfgoedobjecten van onze partners stroomden ons archiefsysteem binnen. Zo kwam er op een jaar tijd 2,2 petabyte (PB) bij. Daarmee overschreden we voor het eerst de kaap van 30 petabyte aan data in het meemoo-archiefsysteem.
Digitale instroom op stoom
Het meeste materiaal stroomt digitaal bij ons binnen. Sinds eind 2025 gebeurt dat via een verbeterde flow en nieuwe tool, waardoor partners eenvoudiger digitaal materiaal kunnen aanleveren voor duurzame bewaring.
Tegelijk brachten we de digitale collecties van onze partners verder in kaart. Welke bestanden liggen er nog op de plank? En wat hebben ze nodig om die duurzaam te bewaren? Om ook in de toekomst een antwoord te bieden op hun archiveringsnoden, dokterden we een preserveringsplan uit. Zo hebben we de belangrijkste processen, voorkeursformaten en de verschillende niveau's van preservering op papier.
Rook, maar geen vuur
Om de groei van ons digitaal archief op te vangen, zijn we al enkele jaren bezig met een grootschalige verhuis naar tapes met meer opslagcapaciteit. Eind 2025 was ruim de helft van het archief succesvol gemigreerd.
In september gooide een rookincident in een van onze bewaarlocaties tijdelijk roet in het eten. De apparatuur die onze tapes leest en beschrijft raakte beschadigd, maar dankzij de beschikbaarheid van ons tweede datacenter en de inzet van ons team was daar voor onze partners zo goed als niets van te merken. Dààrom investeren we dus zoveel in duurzame bewaring. Van elk object bewaren we meerdere kopieën op verschillende locaties. Zo blijft het archiefmateriaal van onze partners altijd veilig en beschikbaar voor raadpleging.
Slimmer zoeken dankzij slimme metadata
Erfgoed dat je niet kan vinden, blijft verborgen. Daarom investeren we in metadata: de beschrijvingen die vertellen wat een erfgoedobject is, wie erin voorkomt en waarover het gaat. Omdat handmatig beschrijven op grote schaal onbegonnen werk is, verkennen we met onze partners al even hoe artificiële intelligentie (AI) hierbij kan helpen.
In 2025 testten we nieuwe technieken binnen het Hermes-project. We identificeerden gezichten in meer dan 10.000 foto's, vroegen AI om het verschil te herkennen tussen spraak, muziek, applaus en gelach, en experimenteerden met stemherkenning om publieke figuren te identificeren in audiovisueel materiaal.
Wielerwedstrijd, Ploegfoto Wiels Groene Leeuw, Amsab-ISG, auteursrechtelijke status onbepaald
Metadata als bouwsteen: de kennisgraaf
Metadata aanmaken is slechts een deel van het werk. Ze moeten ook beheerd en slim verbonden worden. Vorig jaar bouwden we achter de schermen verder aan onze kennisgraaf: de centrale structuur die verbanden legt tussen het erfgoed en de metadata die we bewaren bij meemoo. In 2025 maakte hetarchief.be voor het eerst gebruik van de data uit de kennisgraaf. Een onzichtbare mijlpaal voor bezoekers van het platform, maar wel eentje die ervoor zorgt dat ze vlotter in het digitale erfgoed van onze partners kunnen snuisteren.
Van bewaren naar beleven
Erfgoed leeft verder wanneer mensen het kunnen ontdekken en gebruiken. Samen met onze partners bewaren we het digitaal geheugen niet alleen voor de toekomst, maar maken we het ook nu al zichtbaar. We ondersteunen partners bij het ontsluiten van hun collecties én maken erfgoed zelf ook toegankelijk over organisaties heen.
De kunstwerken, erfgoedobjecten, kranten en audio- en videofragmenten op onze platformen blijven aan publiek winnen: in 2025 werden ze minstens 2,5 miljoen keer geraadpleegd. Door leerkrachten en leerlingen, onderzoekers en makers, maar evengoed door nieuwsgierige bezoekers die graag grasduinen in het verleden.
Meer dan 1 miljoen krantenpagina's binnen handbereik
Wat voor een flinke toestroom aan bezoekers zorgde? De komst van kranten op hetarchief.be. Na jaren voorbereiden maakten we in augustus een ongeziene schat aan persgeschiedenis digitaal doorzoekbaar op hetarchief.be. Meer dan 180.000+ historische kranten, goed voor ruim 1 miljoen pagina's uit de collecties van 20 partners. En dat bovenop de audio- en videofragmenten die al doorzoekbaar waren op het platform.
Niet alles op hetarchief.be kan zomaar bekeken of beluisterd worden, want veel materiaal valt onder het auteursrecht of naburige rechten. Daarom ontwikkelden we de bezoekertool, waarmee bezoekers beschermd materiaal kunnen raadplegen bij erfgoedorganisaties zelf. Ze kunnen bij steeds meer organisaties terecht: in 2025 namen 15 extra aanbieders de tool in gebruik.
Kunst en vliegwerk
Op artinflanders.be en vlaamsekunstcollectie.be brengen we kunst en erfgoed uit Vlaamse collecties tot op het scherm. Om te bewonderen, meer over te lezen of zelf mee aan de slag te gaan. Eind 2025 kon het publiek op elk platform al meer dan 26.000 objecten ontdekken. En… Kijken mag, downloaden ook. Duizenden beelden zijn gratis beschikbaar voor hergebruik. In 2025 resulteerde dat in ruim 12.450 downloads.
Ook heel wat bekijks op erfgoeddatabank.be: de nieuwe stek waar organisaties die de erfgoeddatabank gebruiken hun collecties kunnen tonen. Eind 2025 waren er al meer dan 125.000 objecten van meer dan 380 organisaties te vinden, van religieuze relikwieën tot nostalgische kiekjes en antieke gebruiksvoorwerpen.
De wereld in de klas
Nieuwsuitzendingen, podcasts, theatervoorstellingen en meer: via ons onderwijsplatform Het Archief voor Onderwijs vinden leerkrachten audio- en videofragmenten die hun lessen tot leven brengen. In 2025 was het er opnieuw goed druk: tijdens het schooljaar 2024-2025 telden we voor het eerst meer dan 200.000 gebruikersaccounts op het platform! 1 op 2 leerkrachten secundair en 1 op 3 leerkrachten basisonderwijs had in 2025 een account op Het Archief voor Onderwijs. Zo bereikt het materiaal van onze partners uit media, cultuur en overheid leerlingen in heel Vlaanderen.
*cijfers schooljaar 2024-2025
Hoe we in 2025 de aanwezigheid van cultuur en media in de klas versterkten?
met een steeds rijker en relevanter aanbod: we tikten het 30.000e fragment aan in onze onderwijsbeeldbank. Elk fragment is zorgvuldig geselecteerd en bruikbaar gemaakt voor de les. Dit materiaal werd in 2025 bijna 900.000 keer afgespeeld, zowel klassikaal als individueel.
door samen te werken met een groep partners die steeds diverser is: vorig jaar kwamen er 8 nieuwe aanbieders bij, waaronder voor het eerst ook organisaties die geen contentpartner zijn van meemoo, maar wel kwalitatief materiaal voor het onderwijs hebben - zoals Sensoa, Dobbit tv en Het Geluidshuis.
door leerkrachten te helpen bij de doorvertaling naar de klas: in 2025 organiseerden we 92 workshops voor leerkrachten, en bouwden we kant-en-klaar lesmateriaal voor biologie, economie, aardrijkskunde, geschiedenis, tijd & ruimte en ICT.
via samenwerkingen rond cultuureducatie en mediawijsheid: met FARO bouwden we lesmateriaal voor de Erfgoedweken, en met de KANTL ontwikkelden we een audiovisueel pakket bij de vernieuwde Canon van de Nederlandse Literatuur. Voor duiding bij de actualiteit bundelden we o.a. de krachten met de regionale omroepen, VRT en Smartschool.
als motor voor onderwijsinnovatie: in 2025 rondden we het Digisprong-project af, waarin we Het Archief voor Onderwijs verder uitbouwden om leerkrachten nóg beter te ondersteunen bij digitaal lesgeven.
Kennis moet rollen
Wat we bijleren over digitaal erfgoed houden we niet voor onszelf. Door kennis uit te wisselen met onze partners en de bredere cultuursector staan we allemaal sterker bij digitale uitdagingen. Van auteursrecht tot collectiebeheer, van AI tot IIIF: zo ging de kennis aan het rollen in 2025.
Meer dan 1000 deelnemers uit 632 organisaties zakten af naar 33 vormingen, workshops, infosessies en studiedagen: een pak meer dan het jaar voordien. Enkele blikvangers? De tiende editie van Publiekdomeindag, een Start2Preserve-bijeenkomst met iPRES-watch party tot in Nieuw-Zeeland en de Vlaams-Nederlandse uitwisselmomenten over dataregistratie.
Ook aan ons digitaal loket bleef het een komen en gaan: 169 vraagstellers uit de cultureelerfgoedsector klopten aan voor advies over digitaal erfgoed. We hielpen hen vooruit door 253 loketvragen te beantwoorden.
We zetten onze schouders onder 11 gesubsidieerde projecten met andere cultuurorganisaties en trokken zelf aan de kar in het Visual Name Authority-project, waarin we een visuele persoonsnamenlijst voor de cultuursector bouwen.
Van de Collegagroep digitale collectieregistratie tot de Europeana Copyright Community, we vervulden een trekkersrol in verschillende collega-, stuur- en werkgroepen.
Kennis zonder grenzen
In 2025 schreven we ook een internationaal verhaal. Neem dat gerust letterlijk: we penden onze kennis over metadatacreatie en digitale preservering in het Engels neer voor toonaangevende tijdschriften en online publicaties. Daarnaast zetten we voet aan wal in onder meer Wellington (iPRES 2025), Dublin (No Time To Wait), Lissabon (GLAM Wiki Conference 2025) en Wenen (SEMANTiCS 2025) om onze ervaringen te delen op internationale conferenties en bijeenkomsten.
Een greep uit de plaatsen waar we kennis uitwisselden in 2025
We investeerden ook sterk in ons internationale netwerk. We bundelden opnieuw de krachten met onze noorderburen om kennis uit te wisselen rond bijvoorbeeld de archivering van sociale media. Binnen het Europese project Eureka3D-XR ontwikkelen we met internationale collega's tools om innovatief aan de slag te gaan met 3D-modellen. En we kregen groen licht voor ECHOLOT, een nieuw project om Europees erfgoed slimmer te ontsluiten.
Samen op koers naar digitale transformatie
De digitale wereld staat niet stil. Als digitale kernspeler sturen we, samen met publiq en Cultuurconnect, de digitale transformatie van de cultuursector aan. In 2025 zaten we samen opnieuw rond de tafel met het Departement Cultuur, Jeugd en Media en Digitaal Vlaanderen.
We rondden ook aan een aantal voorbereidende trajecten af in het kader van het Ontwerpprogramma Digitale Transformatie. Enkele vooronderzoeken uitgelicht:
Vlaams filmerfgoed: terug naar het publiek!
→ Uitvoeringsmodel om Vlaamse langspeelfilms te restaureren, te digitaliseren en opnieuw bij het publiek te brengen
Daar zit muziek in
→ Inventarisatie en aanpak voor de digitalisering en bewaring van het muziekerfgoed van de Vlaamse gesubsidieerde muzieksector.
Op naar beter vindbaar erfgoed
→ Onderzoek naar het gebruik van terminologiebronnen in Vlaanderen
Netwerk van formaat
De spil van onze werking? Dat is de samenwerking met onze partners. Op vijf jaar tijd werd onze dienstverlening én de groep organisaties waarmee we samenwerken een stuk diverser. In 2025 rekenden 790 organisaties en particulieren uit de Vlaamse cultuur, media en overheidssector op onze diensten. Dat zijn er 249 méér dan in 2024.
Een groeiend netwerk vraagt om nieuwe afspraken. Daarom sleutelden we in 2025 aan een vernieuwd partner- en dienstenmodel en een helder verhaal dat de diversiteit van onze samenwerkingsvormen vat. 2025 was ook het jaar waarin we de krijtlijnen uitzetten voor de komende beleidsperiode. Om te horen wat er leeft bij onze partners, gingen we met hen in gesprek tijdens een partnerevent en verschillende werkgroepen, en peilden we naar hun noden via gerichte bevragingen.
Achter de schermen
Samengevat: in 2025 is er opnieuw hard gewerkt door het meemoo-team. Héél hard.
En dat verdient, opnieuw, een dikke dankjewel. In een steeds complexere context navigeren we samen met onze partners richting een betere toekomst. Een stevige uitdaging - want de komende jaren moeten we het met minder middelen stellen. Maar dat is voer voor het volgende jaarverslag.
Met een blik op de cijfers sluiten we 2025 af. Onze opbrengst bedroeg 7.831.158 euro en we maakten 7.646.508 euro kosten. Na afschrijvingen bleef er een winst over van 11.551 euro, wat het kleine verlies van 2024 gedeeltelijk goed maakt. De grootste kostenposten naast personeel waren onze bewaarinfrastructuur (1.284.659), het Hermes-project (760.320) en de digitalisering van audiovisuele dragers (514.975).
© meemoo
Altijd mee met meemoo?
Schrijf je in op onze nieuwsbrief. Of volg mee via LinkedIn!
In beeld
Gif filmregistratie - We kregen toestemming om deze auteursrechtelijk beschermde fragmenten te delen:
Mooi wezen in Knokke met audiocommentaar, 1949, Manja De Corte, Huis van Alijn.
Ik zie je graag… in vlaslinnen, Michel Huisman, Stadsarchief Kortrijk.
Studio Herman Teirlinck - Ajax '68, 1968, Koninklijk Conservatorium Antwerpen.
Vlaamse kermis, FelixArchief. Via hetachief.be.Vlaams filmerfgoed terug naar het publiek: NODC, publiek domein, via Wikimedia Commons.
Onderzoek naar terminologiebronnen: Regionaal Archief Nijmegen, CC BY-SA.