Duurzame opslag voor meer digitale collecties? Dit zijn de noden

2 jul 2025

Eind dit jaar loopt onze huidige beheersovereenkomst met de Vlaamse Regering af. De afgelopen maanden stonden dan ook in het teken van overleg en reflectie: waar willen we in de toekomst op inzetten? Om mee richting te geven aan onze plannen voor 2026-2030, klopten we aan bij onze contentpartners. Een van de bevraagde thema's: de bewaring van digitale collecties.

Al sinds onze begindagen zetten we ons in om het analoog materiaal van onze contentpartners te digitaliseren en de bestanden digitaal te archiveren. Maar wat met hun digitale collecties? In 2016 bleek uit een bevraging dat maar liefst 75% van onze contentpartners ook nood had aan een oplossing voor de opslag van digitale bestanden.

Even later zag onze dienstverlening rond digitale instroom het levenslicht. Zo verwelkomen we het digitaal geboren, of reeds - zonder onze tussenkomst - gedigitaliseerd materiaal van onze contentpartners voor duurzame bewaring. Sindsdien stroomden al ruim 4 miljoen objecten van meer dan 60 contentpartners de veilige haven van ons archiefsysteem binnen.

Animatie van “Pannepot op het strand”, door: Edgard Farasyn, NAVIGO, artinflanders.be, Dominique Provost, publiek domein

Animatie van “Pannepot op het strand”, door: Edgard Farasyn, NAVIGO, artinflanders.be, Dominique Provost, publiek domein

Nieuwe bevraging, nieuwe inzichten

Achter de schermen blijven we schaven aan deze dienstverlening. Om onze contentpartners nog beter te kunnen ontzorgen, polsten we enkele maanden geleden opnieuw naar hun digitale collecties. Hoe zien die eruit? En wat zijn hun noden voor digitale instroom? 54 respondenten uit archieven, erfgoedbibliotheken, podiumkunstenorganisaties, erfgoedcellen, musea en overheidsorganisaties lieten in hun kaarten kijken.

Opvallend?

  • We noteren een blijvende vraag naar digitale instroom, voornamelijk uit de hoek van musea en archieven. Niet alleen voor materiaal dat vandaag al kan instromen (video, foto en audio), maar ook voor verschillende types die we nog niet op grote schaal verwelkomen via digitale instroom. Denk aan de zogenaamde 'meervoudige objecten': bijvoorbeeld materiaal dat bestaat uit verschillende pagina's, objecten gefotografeerd uit verschillende hoeken of postkaarten met voor- en achterkant. Willen we met onze partners bouwen aan een breed digitaal geheugen, dan is het belangrijk dat we méér kwetsbaar erfgoed digitaal bewaren: niet alleen qua hoeveelheid, maar ook op het vlak van de diversiteit van collecties.

  • Bij de meeste respondenten liggen er grote hoeveelheden te wachten op instroom: 30% heeft meer dan 50.000 bestanden op de plank liggen. Vandaag staan die vooral op eigen servers, harde schijven of in de cloud. Er wordt verwacht dat deze collecties de komende jaren nog sterk zullen toenemen.

  • Het voorbereiden van archiefmateriaal voor digitale instroom vraagt om specifieke skills. De eigen inschatting van deze digitale vaardigheden verschilt sterk tussen verschillende sectoren én binnen sectoren onderling.

  • Contentpartners hebben nood aan gebruiksvriendelijke tools, willen zelf meer aan de knoppen zitten en eigen expertise opbouwen, maar vragen ook om begeleiding bij de voorbereiding voor instroom en bij het digitaal beheer van collecties.

We halen de pagina op, even geduld...