Inventarisering digitale collecties

Sinds de oprichting van meemoo zijn we bezig met de digitalisering en archivering van analoge dragers. Vanaf 2016 verbreedden we onze blik om ook digitaal geboren materiaal duurzaam te bewaren.

In 2016 stuurden we een bevraging uit naar onze toenmalige contentpartners. 68 respondenten lieten in hun digitale kaarten kijken en hielpen ons de instroom van digitale collecties op poten zetten. Die 68 respondenten vertegenwoordigen de breedte van de sectoren die we bedienen. Musea, (regionale) omroepen, erfgoedcellen en (stads)archieven vertelden over hun noden. De podiumkunsten waren op het moment van de bevraging nog niet opgenomen in onze werking. Sindsdien polsten we ook bij hen naar de noden rond hun digitale collecties.

Resultaten van de bevraging

Uit de bevraging bleek dat 75% van de originele respondenten geïnteresseerd was in duurzame opslag van hun digitale collectie. Voor 10% is die opname in het meemoo-archief heel dringend. De grootte van hun collecties varieert in functie van de sector en het type materiaal. Heel veralgemenend kan je stellen dat partners typisch een audiovisueel archief hebben van 1 TB (gemiddeld 1.000 bestanden) en grote fotocollecties van 10.000 bestanden of meer.

Dat volume van audiovisuele collecties is - gezien de grote instroom bij digitaliseringsprojecten - behapbaar om in te stromen in ons archiefsysteem. Opvallend zijn de grote hoeveelheden digitaal fotomateriaal, die ons deden besluiten ze mee op te nemen in de formaten die in aanmerking komen voor digitale instroom. Bij een goede helft van de ondervraagde organisaties beschikt meer dan 75% van de items over een basis aan descriptieve metadata (minstens een titel en/of beschrijving). Daarom zien we de aanwezigheid van die basismetadata als een noodzakelijke voorwaarde om deel te kunnen nemen aan de instroom van digitale collecties.

Nood aan een oplossing

Dat een aantal partners van zijn collectie nog geen backups heeft, toont de nood van onze partners aan. Bovendien worden digitale collecties heel divers opgeslagen: van externe harddisks tot content management systemen. De wisselende maturiteit in de bewaring van digitale collecties betekent dat we hierin voor een aantal sectoren en contentpartners zeker een meerwaarde kunnen zijn.

Digitale instroom werd geboren

Om nog beter zicht te krijgen op de grootte, aard en urgentie van de dienstverlening rond digitale collecties voerden we na deze bevraging ook een studie uit die deze collecties in kaart bracht. De resultaten hiervan werden gebruikt om de fasering en prioritering van de dienstverlening te onderbouwen. Na enkele pilootprojecten die de processen op punt stelden, werd de instroom van digitale collecties in 2019 opgeschaald.

Lees meer over deze werking rond digitale instroom >

Nieuwe bevraging, nieuwe inzichten

Achter de schermen blijven we schaven aan de dienstverlening digitale instroom. Om onze contentpartners nog beter te kunnen ontzorgen, polsten we in 2025 opnieuw naar hun digitale collecties. Zo kregen we de noden van 54 archieven, erfgoedbibliotheken, podiumkunstenorganisaties, erfgoedcellen, musea en overheidsorganisaties in beeld.

Opvallend?

  • We noteren een blijvende vraag naar digitale instroom, voornamelijk uit de hoek van musea en archieven. Niet alleen voor materiaal dat anno 2025 al kan instromen (video, foto en audio), maar ook voor verschillende types die we nog niet op grote schaal verwelkomen via digitale instroom. Denk aan de zogenaamde 'meervoudige objecten': bijvoorbeeld materiaal dat bestaat uit verschillende pagina's, objecten gefotografeerd uit verschillende hoeken of postkaarten met voor- en achterkant. 

  • Bij de meeste respondenten liggen er grote hoeveelheden te wachten op instroom: 30% heeft meer dan 50.000 bestanden op de plank liggen. Vandaag staan die vooral op eigen servers, harde schijven of in de cloud. Er wordt verwacht dat deze collecties de komende jaren nog sterk zullen toenemen.

  • Het voorbereiden van archiefmateriaal voor digitale instroom vraagt om specifieke skills. De eigen inschatting van deze digitale vaardigheden verschilt sterk tussen verschillende sectoren én binnen sectoren onderling.

  • Contentpartners hebben nood aan gebruiksvriendelijke tools, willen zelf meer aan de knoppen zitten en eigen expertise opbouwen, maar vragen ook om begeleiding bij de voorbereiding voor instroom en bij het digitaal beheer van collecties.

Animatie van “Pannepot op het strand”, door: Edgard Farasyn, NAVIGO, artinflanders.be, Dominique Provost, publiek domein

Heb je een vraag?
Contacteer Loes Nijsmans
Manager Digitalisering en digitale instroom
We halen de pagina op, even geduld...