Collectieontsluiting met Wikimedia-platformen
Wikimedia en haar verschillende platformen: ze zijn en blijven enorm waardevol voor het delen van culturele content. Het ontsluiten van cultureelerfgoedcollecties op Wikimedia-platformen vergroot de online zichtbaarheid van erfgoedparels, en is bovendien iets waar organisaties groot en klein mee kunnen starten. Win-win! Om cultureelerfgoedorganisaties aan te moedigen om zelf met de Wikimedia-platformen aan de slag te gaan, delen we hieronder enkele inspirerende use-cases en goede praktijken.
Waarom Wikimedia?
Voor organisaties in de cultuursector, in het bijzonder kleinere organisaties, is het niet altijd eenvoudig om hun content en/of data aan te bieden via eigen kanalen. Op Wikimedia-platformen is deze drempel een stuk lager. Bovendien zijn hergebruikers er standaard aanwezig. Zo kunnen organisaties makkelijk een ruim publiek bereiken. Wikipedia (online encyclopedie), Wikimedia Commons (database voor afbeeldingen, geluids-, video- en andere bestanden) en Wikidata (database voor gestructureerde data) zijn hier in het bijzonder geschikte omgevingen voor.
De content uit Wikimedia Commons en de data uit Wikidata kunnen bovendien eenvoudig gebruikt worden in Wikipedia-artikels, wat de zichtbaarheid van collecties nog meer vergroot. De platformen bieden ook een oplossing voor meertalige ontsluiting.
Wat een upload kan doen voor kunst en erfgoed?
Ter illustratie: in 2024 en 2025 laadden we foto's uit onze kunst- en erfgoedbeeldbank artinflanders.be op naar Wikimedia Commons, en voegden we 134 beelden toe aan 65 Wikipedia-artikels. Die pagina's, en dus ook de beelden, worden nu maandelijks gemiddeld 268.986 keer bekeken (cijfers februari-mei 2025). Een serieuze boost voor de zichtbaarheid!
Meemoo en de Wikimedia-gemeenschap
Dat we ons al jaren tot lid van de Wikimedia-community rekenen, steken we bij meemoo niet onder stoelen of banken.
We streven ernaar om zoveel mogelijk culturele data en content open te stellen, zodat deze ook vindbaar, bereikbaar, en bruikbaar zijn voor een zo groot mogelijke groep mensen. Daarom leveren we zelf al jaren bijdragen aan de Wikimedia-platformen, en slaan we de brug tussen Wikimedia en de cultuursector. We moedigen de sector aan om hun data en content ter beschikking te stellen voor vrij hergebruik wanneer de auteursrechtelijke status, de bescherming van persoonsgegevens en eventuele contractuele verplichtingen dit toelaten.
Doe inspiratie op
Bij meemoo willen we de online aanwezigheid van cultureel erfgoed versterken. Dat doen we met onze eigen platformen, en door de cultuursector aan te moedigen om hun data en content ook op de Wikimedia-platformen te publiceren. Onze samenwerking met de Wikimedia-gemeenschap gaat ondertussen al een flink stuk terug in de tijd. Ze begon in 2015 en kreeg verder vorm in een hele reeks samenwerkingen, vormingen, tools en projecten:
Samen met Wikimedia België organiseren we sinds 2018 jaarlijks Publiekdomeindag. Ook organiseren we geregeld workshops, opleidingen en masterclasses over het opladen naar Wikimedia-platformen.
Daarnaast organiseren we ook Wikipedia-schrijfsessies waarbij deelnemers nieuwe artikelen aanmaken en bestaande artikelen verrijken of verbeteren. Topics van voorbije schrijfsessies zijn onder meer: jeugdliteratuur, het Prentenkabinet, de Collectie Thijs, dans en podiumkunsten (check hier de resultaten), Gevaert-fotopapier. In 2024 en 2025 sloegen we de handen in elkaar met tal van erfgoedorganisaties om meer vrouwen naar Wikipedia te schrijven tijdens schrijfsessies voor Internationale Vrouwendag.
We bieden regelmatig ondersteuning bij de ontsluiting van collecties en de data-upload naar Wikimedia-platformen. Passeerden doorheen de jaren de revue: Kunstenpunt, KOERS, Archiefbank Vlaanderen, jeugdliteratuur.org, het archiefmateriaal van de Singel, de collectie(s) van de Koning Boudewijnstichting als linked open data, data uit de Erfgoedkaart, metadata van de agenda van De Witte Raaf, 840 reproducties van kunstwerken in het publiek domein van het Groeningemuseum, beelddonaties van de bibliotheek van de Universiteit van Antwerpen, hogeresolutiebeelden, metadata van het Prentenkabinet en data over de briefcorrespondenten met Guido Gezelle. We houden trouwens een lijst bij van alle beeldenuploads die we ondersteund hebben.
Projecten in de kijker
In Visual Name Authority (2023-2026) willen we metadatacreatie- en verrijking met behulp van artificiële intelligentie faciliteren en zo de vind- en doorzoekbaarheid van erfgoedcollecties verbeteren. We maken gebruik van Wikidata om persoonsnamen uniek en ondubbelzinnig te identificeren en koppelen. Dit deden we eerder al in het FAME-project en het GIVE-metadataproject.
In het DO IT!-project (2022-2023) bepaalden we met de Publiekdomeintool de publiekdomeinstatus van collectiestukken. Die tool maakt gebruik van data over vervaardigers uit Wikidata, en schrijft zelf ook aanvullende data weg over naar Wikidata.
In het project Vrouwen van Papier (2022-2024) ondersteunen we bij het opnemen van de data uit het personenregister van het Guido Gezelle-archief in Wikidata en bij het schrijven van Wikipedia-pagina's over een aantal notabele vrouwen uit dit register. Hiermee helpen we de genderkloof op Wikipedia te dichten.
Met Wiki Women Design (2020-2021) wilde het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) de vrouwen die hun stempel hebben gedrukt op het ontwerperfgoed in België uit de schaduw van de geschiedenis halen. Deze vrouwen werden daarom op Wikimedia-platformen gedocumenteerd. Wij ondersteunden de organisatie van een aantal Wikipedia-schrijfsessies en namen deel aan de expertengroep die het project begeleidde.
In kader van het project Vrouwen van de Dans in ‘t rood organiseerden we een trainingssessie en virtuele vragenuurtjes over het schrijven op Wikipedia. Zo trachtten we de gendergap op Wikipedia enigszins te dichten.
In het project Linked open data-publicatie met Wikidata (2015-2016) maakten we identificatiegegevens van kunstwerken uit zeven Vlaamse musea als linked open data (LOD) beschikbaar met behulp van het Wikidata-platform.
In beeld, arrenslee, Karrenmuseum
Het Karrenmuseum realiseerde van 2013 tot 2017 drie onderzoekstrajecten over de inventarisering van kar, wagen of koets, waarin wij de taak hadden om de resultaten te publiceren op Wikidata.
DIVA haalde de registratieachterstand van de collectie van het Fonds Wolfers in, een bekende speler in de ontwikkeling van art nouveau en art deco. Op Wikimedia en Wikidata werden open data en rechtenvrije beelden gepubliceerd. Wij zetelden in de stuurgroep van het project.
We sloten ons aan bij het initiatief van de Wikimedia Foundation rond gestructureerde data, en werkten aan drie use cases die het gebruik ervan op Wikimedia Commons onderzochten (rond design, schone kunsten en archiefcollecties).
- T • +32 9 298 05 01
- M • bart.magnus@meemoo.be