Beeldstorm: beelden podiumkunsten bij meemoo bewaard

De podiumkunsten zijn een kunstensector bij uitstek om live te ervaren, maar ook via bewegend beeld bestaat er een mooie kans om opvoeringen te herbeleven en te hergebruiken.

Podiumkunstenorganisaties besteden dan ook heel wat aandacht aan de captatie van hun opvoeringen, maar bewaren zelf vaak enkel lageresolutiekopieën van die opnames. De masterbestanden worden soms bewaard bij de makers ervan, maar ook zij zoeken een duurzame oplossing voor de bewaring van dit grote archief.

Uitdaging

Jan Bosteels, die met zijn bedrijf Beeldstorm onder meer opnames maakt van voorstellingen in opdracht van gezelschappen, klopte in 2017 bij meemoo aan met zijn uitgebreide archief aan videomateriaal uit de podiumkunsten. Zijn vraag: hoe kon dit groeiende archief van kwalitatief digitaal materiaal duurzaam bewaard blijven voor de verschillende gezelschappen.

Onze rol

Dit was voor ons een ideale uitdaging om als pilootproject mee te nemen in onze werking rond de instroom van digitale collecties. Daarbij wordt het materiaal rechtstreeks gearchiveerd in de digitale archiefruimte van de podiumkunstenorganisaties die contentpartner zijn van meemoo. Door dit project uit te voeren, kunnen we in één klap verschillende van onze contentpartners helpen. Niet alleen met de duurzame bewaring van hun archiefmateriaal, maar ook met de verrijking ervan met metadata.

Aanpak

Voorbereidende fase

Omdat het om een grote hoeveelheid bestanden gaat die bovendien aan verschillende organisaties toebehoort, was een grondige voorbereiding noodzakelijk. Samen met CEMPER (toen nog Het Firmament) staken we de handen uit de mouwen:

  • We maakten een inventaris van het materiaal in het archief van Beeldstorm.

  • We analyseerden welk materiaal in aanmerking kwam om te worden overgedragen voor bewaring bij meemoo. De voorwaarde om opgenomen te worden in het meemoo-archiefsysteem is dat de voorstelling in opdracht van of in coproductie met een contentpartner is gemaakt. Het materiaal van (al dan niet) opgeheven podiumkunstenorganisaties dat bij een erfgoedinstelling bewaard wordt die contentpartner is, nemen we ook in ons archiefsysteem op.

  • Samen met CEMPER koppelden we de juiste Kunstenpunt-ID aan het item in de inventaris. Omdat er weinig metadata beschikbaar is behalve de titel (die Beeldstorm aan het bestand gaf) en de naam van de organisatie, kunnen we zo later rijkere metadata toevoegen vanuit de Kunstenpuntdatabank.

Tijdens deze voorbereidende fase stonden we in nauw contact met onze contentpartners. Zo organiseerden we een informatiesessie, vroegen we om hun toestemming over de projectaanpak en kregen de contentpartners de kans om het materiaal dat zou worden overgedragen, na te kijken.

Fase 1

Eens alle toestemmingsverklaringen verzameld waren, kon de eigenlijke overdracht beginnen. In deze eerste fase werden 950 bestanden van 31 contentpartners overgedragen. De bestanden werden bij Beeldstorm op schijven overgezet, die vervolgens op de meemoo-ftp-server worden geplaatst zodat ze in het archief kunnen worden overgedragen in de digitale archiefruimte van de juiste contentpartner.

Bij de overdracht stelden we vast dat er meer materiaal aanwezig was op de schijven dan in de initiële inventaris van 2018 was opgenomen. Dit was nieuw materiaal van contentpartners die reeds deelnamen aan het project en materiaal van contentpartners die na 2018 beroep deden op Beeldstorm. Samen met eventuele coproducties met contentpartners uit deze periode, werden deze beelden meegenomen in een nieuwe, tweede fase van het project.

Fase 2

In februari 2020 organiseerden we een nieuwe informatiesessie voor de betrokken contentpartners. Naast een inleiding in de bredere context van digitale archivering en kennisdeling, vroegen we ook toestemming voor de tweede fase en konden contentpartners de nieuwe bestanden nakijken. De eigenlijke overdracht van de bestanden in fase twee is opgestart en zal afgerond worden in de tweede helft van 2020.

Vooruitblik

Het materiaal opgenomen in fase 2 is geïnventariseerd tot augustus 2019. Wat met materiaal dat later door Beeldstorm wordt geproduceerd voor onze contentpartners? Binnen onze huidige werking rond de instroom van digitale collecties onderzoeken we of en zo ja, hoe materiaal dat door externe partijen, zoals fotografen of videomakers, wordt geproduceerd voor onze contentpartners, door externe partijen zelf kan opgeladen worden in het meemoo-archiefsysteem. Een belangrijk aspect in deze aanpak is bijvoorbeeld het afsprakenkader dat deze aanpak mee moet stroomlijnen.

Betrokken contentpartners

A Two Dogs Company, AMVB, Beeldsmederij De Maan, CAMPO, Compagnie Cecilia vzw ,Compagnie de Koe, de Roovers, deSingel, fABULEUS, Felixarchief, Het Gevolg, Het nieuwstedelyk, HetPaleis, Kopergietery, Kunst-Werk, KunstenfestivaldesArts, Les Ballets C de la B, Letterenhuis, LOD, Martha!Tentatief, Museum dr. Guislain, Muziektheater Transparant, NTGent, Ontroerend Goed, Opera Vlaanderen Ballet Vlaanderen Antwerpen, ROBIN , Stadsarchief Kortrijk, t'arsenaal/LAZARUS, TG STAN, Theater De Spiegel, Theater Malpertuis, Theater Stap, Theater Zuidpool, Toneelhuis, Troubleyn /Jan Fabre, Ultima Vez, Villanella VZW / DE Studio, Voetvolk, Walpurgis, wpZimmer, Zomer Van Antwerpen vzw