Digitalisering van film

Veel films zijn unieke historische documenten of ware kunstobjecten en vragen tijdens de conservatie en digitalisering extra aandacht. Daarom hanteert meemoo een strategie waarbij conservatie, registratie en digitalisering hand in hand gaan. CINEMATEK ondersteunt ons in de uitwerking en de realisatie hiervan.

Bekijk de minidocu uit 2022, waarin we het met CINEMATEK, Letterenhuis en Huis van Alijn hadden over ons filmproject:

Zie je geen filmpje? Controleer even je cookie-instellingen, dan kunnen we deze inhoud ook aan jou tonen.

Pas je cookie-instellingen hier aan

3 uitdagingen bij de digitalisering van film

Conservatie

In goede omstandigheden kan je film wel honderd jaar bewaren. Bij slechte omstandigheden, door bijvoorbeeld slechte ventilatie of verpakking, luchtvochtigheid of wisselende temperaturen kunnen er verschillende problemen ontstaan. Kleurfilms kunnen bijvoorbeeld verkleuren of de zuurtegraad van de film kan stijgen en er kan een azijngeur ontstaan. In latere stadia vervormt de film. De film kan krimpen, krullen en krommen, barsten, of door ontbinding wit poeder vertonen op de randen. Dit proces, het zogenaamde azijnsyndroom, is zelfversterkend, onomkeerbaar en kan bovendien overgaan naar andere films in de buurt van de beschadigde acetaatfilm.

Prijs

Het digitaliseren van film is erg duur. De prijs kan tot wel vijftig keer hoger zijn in vergelijking met andere audiovisuele dragers. Daarom gebeurt er voor de digitalisering een selectie op stukniveau. Dat is mogelijk door de uitgebreide technische en inhoudelijke registratie door CINEMATEK. In 2022 bereikten we trouwens een grote stap in die registratie.

Doelformaat

Nu wordt het even technisch. Tot 2024 kozen we, zoals veel audiovisuele archieven, als archiefmaster voor het breedst aanvaarde formaat dat bij de start in 2015 voor film beschikbaar was: DPX voor het beeld, en LPCM in een wav-container voor het geluid. Intussen is de wereld van bestandsformaten voor film geƫvolueerd, en zien we dat meer en meer filmarchieven - zoals ook het British Film Institute (BFI) - overstappen op MKV/FFV1 als valabel en lichter alternatief. Na een uitgebreide studie kiezen ook wij vanaf 2025 voor MKV/FFV1 (met FLAC als audiocodec) als doelformaat voor de archiefmaster van gedigitaliseerde film.

trajecten

Aanpak

In 2014 bracht PACKED vzw - vandaag onderdeel van meemoo - het bedreigde filmmateriaal bij de Vlaamse omroepen en collectiebeherende instellingen, gesubsidieerd binnen het cultureelerfgoeddecreet, in kaart. Dat er dringend nood was aan een overkoepelend beleid omtrent de conservatie, registratie en digitalisering van de Vlaamse filmcollecties, werd met dit rapport aangetoond. We startten daarom reeds volgende trajecten op:

Sinds 2015 ligt de focus op het digitaliseren van aangetaste en bedreigde films. Daarmee gaan we verder in filmproject 4, dat van start ging in 2025 en loopt tot 2029.