Veel erfgoedinstellingen, van het grootste museum tot de kleinste heemkundige kring, worden geconfronteerd met data op verouderde dragers, die ze graag willen veiligstellen. Niet elke organisatie beschikt daarvoor echter over de benodigde apparatuur. Daarom nam AMSAB-ISG het initiatief om samen met de andere zes archiefinstellingen van de werkgroep AIDA (Automatisering Ingest Digitale Archieven) en meemoo het project Digital Repair Cafe op te zetten.

Digital Repair Cafe is een gezamenlijke oplossing om de inhoud van verschillende types verouderde digitale dragers digitaal veilig te stellen. Daarvoor werd een capteerstation uitgebouwd met leesapparatuur voor verschillende types dragers, en bijhorende workflows.

De uitgebreide documentatie bij het project is raadpleegbaar op het kennisplatform CEST en op een aparte projectwebsite.

De werkgroep AIDA bestaat naast meemoo en Archiefbank Vlaanderen uit de zeven betrokken archiefinstellingen, nl. Amsab-ISG, ADVN, AMVB, AVG-Carhif, CAVA, Letterenhuis, VAi.

Met het project Digital Repair Cafe wilden zij een gezamenlijke dienst opzetten voor het uitlezen van data op verschillende types verouderde dragers. Hiervoor werden oude leesapparatuur verzameld en aangekocht en workflows opgesteld voor het capteren van de inhoud van de verouderde dragers. Door middelen en kennis te poolen, kan de captatie veel efficiënter en duurzamer gebeuren, met de nodige integriteitscontroles. Die controles gaan na of de overgedragen inhoud identiek is aan wat (nog) op de disk staat.

Meemoo was verantwoordelijk voor de verzameling van leesapparatuur en de ontwikkeling van de opstelling en schreef de workflows en de handleidingen voor het herkennen en capteren van verouderde dragers.

Aanpak

Inventarisatie van de dragers en benodigde hardware

Voor we van start konden gaan, wilden we te weten komen welke soorten dragers aanwezig zijn in de collecties van partnerorganisaties en over welke leesapparatuur ze zelf al beschikken. Meemoo ontwikkelde hiervoor documentatie voor het herkennen van verouderde dragers en sjablonen voor het registreren van dragers en leesapparatuur. De deelnemende archiefinstellingen gebruikten dit om een inventaris te maken van de dragers in hun collectie en de leesapparatuur waarover ze beschikken.

Opstelling bouwen en werkprocessen uitwerken

De opstelling maken van de leesapparatuur op basis van aanwezige dragers, het opstellen van werkprocessen en het geheel testen en bijsturen gebeurde in verschillende iteraties. De verschillende opstellingen werden daarbij uitvoerig gedocumenteerd. Onze ervaring met deze materie via Resurrection Lab en captaties van verouderde dragers van Opera Ballet Vlaanderen, en ADVN, HeK (House for Electronic Arts) en Liberaal Archief/Liberas kwam hierbij goed uit.

We maakten opstellingen en workflows voor:

  • 3,5 inch diskettes;

  • 5,25 inch diskettes;

  • DDS tapes;

  • Jaz disks;

  • M.O. discs;

  • optische schijven (CD-ROM, CD-R(W), DVD-R(W), DVD+R(W));

  • SuperDisk;

  • Travan tapes;

  • USB sticks;

  • Zip Disks;

  • diverse soorten geheugenkaarten.

Pilootprojecten

Alle opstellingen en workflows werden uitgetest door de deelnemende archiefinstellingen, die het capteerstation één volledige dag hebben getest aan de hand van 50 verschillende dragers. Zo konden ze zo veel mogelijk workflows en handleidingen uitproberen . Ze werden hierbij begeleid door meemoo en kregen individueel een workshop om alle werkprocessen te doorlopen. De handleidingen en werkprocessen werden verder verfijnd dankzij deze ervaringen.

Creatie van didactisch materiaal

We documenteerden de opstellingen en werkprocessen in handleidingen die je via GitHub en CEST vindt. Er werd ook een handleiding gemaakt om verouderde dragers te herkennen.

Communicatie naar de sector

Op 13 maart 2020 was er ook een workshop Inhoud van oude dragers capteren voor de cultureelerfgoedsector bij meemoo gepland. Daarbij zou het capteerstation voorgesteld worden. Door de Covid-19-maatregelen is de workshop uitgesteld naar een latere datum in het najaar 2020.

Op deze website maken we de resultaten van dit project internationaal bekend:

Meer weten?

Heb je een vraag?
Contacteer Nastasia Vanderperren