Datasalon: erfgoed en artificiële intelligentie

12 jun 2025 | Antwerpen

Artificiële intelligentie (AI) heeft zich razendsnel een weg gebaand in onze dagelijkse realiteit - ook in erfgoedland. Maar het gebruik van deze technologie in volle evolutie roept veel vragen op, zowel op technisch als op ethisch en juridisch vlak. Laten we dus ervaringen delen! Op 12 juni geven we met dit datasalon bij MoMu het startschot voor een nieuwe collegagroep rond erfgoed en AI. Ben jij erbij?

Sinds de doorbraak van generatieve AI is het gebruik van AI voor iedereen binnen handbereik. Maar wat zijn de mogelijkheden voor de cultureelerfgoedsector? En hoe moeten we omgaan met de uitdagingen die erbij komen kijken? Het wordt vandaag al volop verkend: 

  • In MODAL onderzoeken ADVN en partners wat LLM's of Large Language Models (AI-gebaseerde tekstgeneratoren) kunnen betekenen voor het metadateren en ontsluiten van digitale archieven.

  • In CHAI-T zetten Design Museum Gent en partners dan weer in op generatieve AI om cultureelerfgoeddata geautomatiseerd te vertalen naar het Frans en Nederlands. 

  • Eerder deden ADVN, FOMU en KOERS in Tegenlicht ervaring op met beeldherkenning voor de semi-automatische beschrijving van negatiefarchieven.

  • Gelijklopend onderzocht VAi in het Van de lichtbak af hoe beeldherkenningssoftware ingezet kan worden bij de detailregistratie van grote beeldcollecties.

  • Zelf maakten we in de projecten FAME, GIVE en Shared AI gebruik van AI-technieken als spraak-, entiteits- en gezichtsherkenning om grote volumes archiefmateriaal van onze partners te verrijken met metadata. 

Om de kostbare kennis uit deze initiatieven te delen met de sector, organiseren we samen een datasalon op 12 juni. Hét moment om met collega's van gedachten te wisselen over erfgoed en AI, en meteen het startsein voor een nieuwe collegagroep rond dit thema. 

Wat gaan we doen?

Tijdens deze informele bijeenkomst kunnen organisaties hun ervaringen met AI en erfgoed in de groep gooien. Ook experimenten die nog volop lopen of ideeën waar je graag feedback op wil, kunnen aan bod komen.

Daarnaast zullen we polsen naar de verwachtingen over de inhoud en frequentie van de nieuw op te starten collegagroep, en bespreken op welke manieren we nog meer expertise kunnen uitwisselen.

Beeld: publiek domein via Wikimedia Commons

Voor wie?

Ben je actief in de cultureelerfgoedsector en heb je zelf al geëxperimenteerd met AI? Of wil je gewoon je oren spitsen en bijleren? Dan is dit datasalon interessant voor jou.

Praktisch

Je bent welkom op 12 juni bij MoMu (Nationalestraat 28, 2000 Antwerpen) van 15 tot 17u. Aansluitend volgt er een drink. Kan je er fysiek niet bij zijn? Het is ook mogelijk om online mee te volgen. Deelnemen is gratis, inschrijven via onderstaande link is verplicht.

Kan je niet aansluiten, maar blijf je graag op de hoogte van de nieuwe collegagroep en toekomstige activiteiten over erfgoed en AI? Stuur een mailtje naar An De Ridder (ADVN).

Programma

Deze sprekers zijn er alvast bij op 12 juni. Meer details volgen nog.

Henk Vanstappen (DATABLE): het MODAL-project

In het MODAL-project wordt onderzocht hoe archivarissen (generatieve) AI kunnen gebruiken om digitale archieven te verkennen, metadateren en ontsluiten. Tijdens deze presentatie worden een aantal methoden getoond om dit in een beveiligde omgeving en met opensourcecomponenten te realiseren.

Hannes Lowagie (KBR): Automatische Classificatie voor de Belgische Bibliografie

De KBR zet een LLM in om automatisch rubrieken toe te kennen aan elke bibliografische beschrijving. Lokale classificatie speelt een essentiële rol bij het ordenen van de records binnen de Belgische Bibliografie. Tijdens deze presentatie wordt aandacht besteed aan de integratie in de eigen workflow, de nauwkeurigheid van de toegewezen rubrieken (en hoe die te verbeteren) en de beperkingen en risico’s van deze aanpak.

Olivier Van D’huynslager (Designmuseum Gent): Cultural Heritage AI Translator (CHAI-T)

Het project CHAI-T onderzoekt hoe artificiële intelligentie ingezet kan worden om cultureelerfgoeddata te vertalen met het oog op het toegankelijker maken van erfgoedcollecties voor een breder (internationaal) publiek. Zowel de uitdagingen als de vooropgestelde oplossingen komen tijdens deze presentatie aan bod.

Bart Magnus (meemoo): AI - van experiment naar operationalisering

Meemoo verkende de afgelopen jaren de mogelijkheden van artificiële intelligentie om de metadata van gedigitaliseerde collecties te verrijken. Deze presentatie geeft een inkijk in het traject van experiment richting duurzame operationalisering, met onder meer de geleerde lessen, de genomen hordes en de resterende uitdagingen.

Partners

Dit initiatief komt voort uit de projecten MODAL en CHAI-T. Hierbij zijn betrokken: ADVN (coördinator MODAL), Design Museum Gent (coördinator CHAI-T), Amsab-ISG (MODAL), Letterenhuis (MODAL), MoMu (MODAL & CHAI-T), VAi (CHAI-T) en meemoo (MODAL & CHAI-T). Ook Boekentoren - Universiteitsbibliotheek Gent sluit aan.

Heb je een vraag?
Contacteer Rony Vissers
Manager Expertise
We halen de pagina op, even geduld...