Nieuw! Kennis uit de praktijk, rechtstreeks in je mailbox
20 mrt 2025Kennis delen is één van onze kerntaken, en dat doen we niet alleen in vormingen en projecten maar ook op het vernieuwde kennisplatform kennisbank.meemoo.be. Samen met experten uit het cultureelerfgoedveld publiceren we er regelmatig handvaten om je te helpen bij digitaalerfgoedprocessen. En we hebben goed nieuws: je kan deze updates nu ook in je mailbox ontvangen. Zo komen de laatste inzichten gewoon naar je toe!
Vorig jaar lanceerden we kennisbank.meemoo.be: dé plek waar we samen met de cultureelerfgoedsector 15 jaar aan kennis over digitaalerfgoedprocessen bundelen. Sindsdien vonden ruim 5.800 bezoekers de weg naar het vernieuwde platform, en zagen tientallen nieuwe en geactualiseerde publicaties er het levenslicht.
Een greep uit de nieuwste publicaties
Naast basisrichtlijnen over inventarisatie, digitalisering, bewaring en ontsluiting van collecties vind je op kennisbank.meemoo.be ook praktische handleidingen en inspirerende voorbeelden uit de praktijk. Ook de snelle tips en inzichten die we tweemaandelijks delen in de rubriek 'Uitgepakt' van META - het tijdschrift voor bibliotheek en archief van VVBAD - zijn er beschikbaar. Deze digitale thema's pakten we het afgelopen jaar uit in META en zijn nu ook te lezen op de kennisbank:
>> Databanken bouwen met Wikibase
>> Een korte intro tot glasplatendigitalisering
>> Digitale transformatie of het belang van data en een collectieve digitale infrastructuur
>> Naburige rechten: wat, voor wie en wanneer?
>> Audio en video ontsluiten met speech-to-text tools Whisper en NoScribe
>> NLP en LLM: teksten geautomatiseerd beheren én de toegankelijkheid verbeteren
>> Tip bij collectiebeheer: automatisch identifiers aanmaken met NOID
Erfgoed beheren
Databanken bouwen met Wikibase
In het rijtje Wikipedia, Wikimedia, en Wikidata is er ook Wikibase. Wikibase is de software achter Wikidata - de onderliggende databank van Wikipedia. Alsof je Wikidata neemt, de data wist en dan vanaf nul een databank bouwt. Wat is het precies? Wat kan je ermee? En wat zijn de voordelen? Een introductie tot deze opensourcetool.
Digitalisering
Een korte intro tot glasplatendigitalisering
In duizendtallen komen glasplaten voor in archieven, bibliotheken en musea. Ooit een wijdverspreid medium, lijken ze nu vergeten door het brede publiek. Wat glasplaten zijn? Waarom digitalisering belangrijk is? En hoe je eraan begint? In één klik ben je mee.
Digitale transformatie of het belang van data en een collectieve digitale infrastructuur
Digitalisering heeft de samenleving - en dus ook de cultuursector - grondig veranderd. En dat heeft zo zijn voordelen! Maar om die voordelen te benutten, moeten culturele organisaties hun werking bijsturen. Een digitale transformatie, dus. Ontdek wat digitale transformatie is, en hoe het ingevuld wordt in het Vlaamse cultuurbeleid.
Erfgoed ontsluiten
Naburige rechten: wat, voor wie en wanneer?
Bij het toegankelijk maken van audiovisuele opnamen moeten collectiebeherende organisaties niet alleen rekening houden met de rechten van de auteur van het werk, maar ook met de belangen van de uitvoerende kunstenaars, producenten van fonogrammen en films, en omroeporganisaties. Hallo naburige rechten! Dit moet je erover weten.
Artificiële intelligentie (AI)
Generatieve AI
Generatieve artificiële intelligentie ligt tegenwoordig voor iedereen binnen handbereik. Maar wat is het eigenlijk? Hoe werkt het? Is het bruikbaar voor bibliotheken, archieven en documentatiecentra? En waar zitten de uitdagingen? Twee keer scrollen en je bent helemaal bij.
Audio en video ontsluiten met speech-to-text tools Whisper en NoScribe
AI kan bijvoorbeeld helpen bij het toegankelijk maken van audio-en videocontent. Met tools als Whisper en NoScribe kunnen spraakopnames automatisch getranscribeerd worden naar geschreven tekst. Zo werkt het!
NLP en LLM: teksten geautomatiseerd beheren én de toegankelijkheid verbeteren
Spellingscontrole, autocorrect, ChatGPT… Het zijn allemaal toepassingen van NLP (Natural Language Processing) en LLM (Large Language Models). Deze takken van AI bieden geautomatiseerde methodes om informatie te beheren en te analyseren, en verbeteren zo de toegankelijkheid van die collecties. Ontdek het nut voor cultureelerfgoedorganisaties.
Tip bij collectiebeheer: automatisch identifiers aanmaken met NOID
In de bibliotheek- en de erfgoedsector zijn unieke identifiers zoals inventarisnummers, standplaatsnummers en beeldnummers essentieel voor het beheer van collecties. Die identifiers kunnen manueel aangemaakt worden, maar je kan er ook software voor inschakelen. Maak kennis met NOID (kort voor Nice Opaque IDentifier).