Oorlogskranten verrijken met linked data
Hoe kan linked data ervoor zorgen dat een krantendatabank beter vindbaar of beter doorzoekbaar wordt? Wat is linked data eigenlijk en zijn er nog meer voordelen aan? Wij zochten het in 2018 zelf uit, in het kader van nieuwsvandegrooteoorlog.be. Hier lees je wat wij ontdekten en hoe we het toegepast hebben.
Over Nieuws van de Groote Oorlog
Breaking news uit 1914, annonces voor gevluchte familieleden en reclame voor ‘cigaretten aan FR. 0,85’: je las het allemaal op Nieuws van de Groote Oorlog. Door een grootschalige digitaliseringsactie onder coördinatie van meemoo en in samenwerking met BibliothecairErfgoed.be (toen Vlaamse Erfgoedbibliotheken) en FARO, werden meer dan 270.000 pagina’s Belgisch persmateriaal uit de Eerste Wereldoorlog van dertien Vlaamse cultureelerfgoedinstellingen gered en in 2015 online toegankelijk gemaakt.
Op nieuwsvandegrooteoorlog.hetarchief.be kon je de scans van de kranten doorbladeren, maar ook de tekst die via OCR (Optical Character Recognition) gecreëerd werd, doorzoeken en nalezen. Je vond er ook blogs en collecties.
In 2025 kregen alle kranten die we voor onze contentpartners bewaren, een plekje op hetarchief.be. Ook de krantenpagina’s en blogs op Nieuws van de Groote oorlog verhuisden naar deze nieuwe stek.
Wat is linked data?
Linked data betekent dat je relaties legt tussen dingen - data dus - op het internet.
Door je data eerst gestructureerd te publiceren, kan je daarna koppelingen leggen tussen de data of kunnen derden dat doen - of dat nu machines of mensen zijn. Daardoor kan je er beter semantische zoekopdrachten op verrichten. Met andere woorden, door de data aan elkaar te linken, spreken databanken dezelfde taal en begrijpen ze elkaar beter. Met webtechnologieën stellen we data zo beschikbaar dat ze automatisch door computers kunnen worden gelezen. Data die met andere data worden verbonden, noemen we linked data.
Concreet: zoek je online op termen als ‘Albert I van België’ en ‘Albert Leopold Clemens Marie Meinrad’, dan krijg je (gedeeltelijk) andere zoekresultaten, terwijl het toch om dezelfde persoon gaat. De oorzaak van die verschillende resultaten is dat webdocumenten wel met elkaar gekoppeld zijn, maar de inhoud van die documenten niet. Met linked data kun je ook inhoud van de documenten aan elkaar koppelen en zou je dus dezelfde zoekresultaten moeten vinden.
Wat kan je met linked data doen?
Je website of databank verrijken met linked data heeft verschillende voordelen. Allereerst is je data eenvoudiger doorzoekbaar en vindbaar voor machines, zoals zoekmachines, omdat zij de structuur van je data begrijpen. Zo kan een zoekmachine als Google een aantal zaken vanop je website uitlichten in zijn zoekresultaten, zoals je adres, openingsuren of belangrijke werken in je collectie.
Door inhoudelijke koppelingen te leggen, plaats je je data in een brede context. Zo werden persoonsnamen uit krantenartikels van Nieuws van de Groote Oorlog nu gekoppeld aan namen uit De Namenlijst van het In Flanders Fields Museum (hoe we dat deden, lees je in deze techblog). Daardoor kon ook biografische informatie over de personen (zoals het beroep, de naam van de ouders, de geboortedatum en -plaats en de overlijdensdatum en -plaats) die niet vervat zat in de krantenartikels toch worden weergegeven. Een duidelijke inhoudelijke verrijking dus. Bovendien kon iedereen de data interpreteren en, afhankelijk van de licentie, hergebruiken - binnen de eigen organisatie en daarbuiten. Daarbij word je niet gehinderd doordat de data niet duidelijk beschreven zijn (bijvoorbeeld aan de hand van eigen parameters) of doordat ze moeilijk toegankelijk zijn (bijvoorbeeld gepubliceerd in een Excel-document).
Linked data verhoogt ook de uitwisselbaarheid van je data. Het is een standaard geworden bij het uitwisselen van data. Belangrijke internationale platformen voor de uitwisseling van data, zoals Europeana en de Wikidata, maken gebruik van linked data.