10 jaar Het Archief voor Onderwijs, 10 jaar bouwen aan mediawijsheid in de klas
29 apr 2026Tien jaar geleden lanceerden we Het Archief voor Onderwijs. Vandaag is de beeldbank met audiovisueel erfgoed uitgegroeid tot een vaste waarde in de klas. Het authentieke kijk- en luistermateriaal van onze partners vormt dé sleutel om met jongeren te werken rond mediawijsheid. Want om media en nieuws te leren begrijpen, zijn betrouwbare bronnen onmisbaar. Voeg daar nog de juiste omkadering aan toe, en we maken het verschil.
Propaganda, nepnieuws en recenter ook AI-beelden: jongeren groeien op in een wereld waarin informatie niet altijd betrouwbaar is. In de klas leren ze daarom kritisch omgaan met bronnen en (digitale) media. Het ontwikkelen van mediawijze vaardigheden maakt niet voor niets deel uit van de minimumdoelen in het lager onderwijs en de te verwerven sleutelcompetenties in het secundair.
De weg naar mediawijsheid? Die maken we een stuk eenvoudiger met Het Archief voor Onderwijs. Sinds 2016 brengen we samen met tal van partners authentiek audiovisueel materiaal tot bij de leerkracht, didactisch verpakt in lijn met leerplandoelen en eindtermen. Zo slaan we al 10 jaar de brug tussen de klaspraktijk en de schatkamers van cultuur, media en overheid.
Gedubbelcheckte beelden en informatie, van een ervaren nieuwsredactie, zijn de beste garantie voor een heldere kijk op de wereld. Het Archief voor Onderwijs is voor DPG Media een belangrijke partner om onze content en de actualiteit begrijpelijk tot in de klaslokalen te brengen. Van de historische start van de zender tot het Jaaroverzicht: de Vlaamse scholier kan er enkel van bijleren.
- Duncan Bartholomeeusen, Hoofd Mediabeheer DPG Media
Minder drempels, wijzer lesgeven
Vandaag heeft 1 op 2 leerkrachten in het secundair onderwijs en 1 op 3 in het basisonderwijs een account op ons onderwijsplatform. Hoe we hen de afgelopen 10 jaar hielpen om de mediawijze vaardigheden van hun leerlingen te versterken?
1 - Snel authentiek materiaal vinden en gebruiken
Gedaan met die eindeloze zoektocht naar betrouwbare filmpjes en luisterfragmenten om lessen te verrijken. Onze onderwijsbeeldbank geeft leerkrachten toegang tot kwalitatief audiovisueel archiefmateriaal van meer dan 70 aanbieders, zoals VRT, DPG Media en alle regionale omroepen. Altijd veilig en reclamevrij.
Zo gaat lessen voorbereiden een stuk sneller:
→ vlot zoeken in materiaal dat anders moeilijk toegankelijk is
→ filteren op onderwijsniveau, graad, vak en thema
→ toekomstbestendig voorbereiden dankzij duurzame hyperlinken (dus geen links die niet meer werken!)
→ leerlingen zelfstandig aan het werk zetten met audio en video in een omgeving zonder afleiding
2 - De vertaalslag naar de klas
Elk fragment selecteren en duiden we op maat van de klas: gekoppeld aan eindtermen en leerplandoelen, afgestemd op onderwijsniveau en leeftijd, met aandacht voor taal, context en didactische inzetbaarheid. Met kant-en-klare lesinspiratie en vormingen helpen we leerkrachten het materiaal ook onderbouwd en vlot in te zetten in de les.
Enkele mediawijze realisaties van de afgelopen jaren:
→ Welkom in de digitale wereld (lager) en Invloed van sociale media (secundair): we bundelden audiovisuele fragmenten en achtergrondinformatie om het in de klas te hebben over thema's als schermtijd, influencers en de valkuilen van sociale media.
→ Uitgeklaard: wekelijkse nieuwsduiding voor de eerste graad secundair, met historische en actuele audiovisuele bronnen die context geven bij de actualiteit.
→ Aan de slag met actua in de klas (lager en secundair): workshops die we organiseerden voor leerkrachten om nieuws en actualiteit in hun lessen te integreren, zodat ze mediawijsheid en kritisch denken bij hun leerlingen kunnen stimuleren.
Voor Focus-WTV is het belangrijk om onze zichtbaarheid, herkenbaarheid en relevantie te vergroten, ook bij een jong publiek. Dit didactisch bezoek voor leerkrachten is daar een belangrijke stap in. Onze content is niet enkel informatief, maar kan ook als explainer dienen, als startpunt voor een lesonderwerp, of inspirerend werken. Het Archief voor Onderwijs ontsluit ons materiaal perfect voor onderwijsdoelstellingen.
- Bart Coopman, Hoofdredacteur & chef nieuws van Focus-WTV
3 - Mediawijze handvaten dankzij straffe samenwerkingen
Mediawijs onderwijs vraagt om sterke partners. We reiken uit naar experten uit media, cultuur en overheid om samen didactische trajecten en handvaten voor leerkrachten te ontwikkelen.
Enkele mediawijze samenwerkingen die we realiseerden:
→ Het audiovisueel materiaal van VRT maakt een belangrijk deel uit van het diverse aanbod op Het Archief voor Onderwijs. Via ons onderwijsplatform zorgen we dat ook andere VRT-initiatieven duurzaam toegankelijk zijn en verspreid worden naar leerkrachten: van de KLAAR-uitlegvideo's over actualiteit, tot Edubox-lespakketten over maatschappelijke thema's en lestips bij programma's.
→ Met kenniscentrum Mediawijs inspireren we leerkrachten om mediawijs aan de slag te gaan met audio en video. Op één handige overzichtspagina vinden ze concrete fragmenten, tools en didactische tips om thema's als complotdenken, cyberpesten en reclame aan te kaarten in de klas.
→ Met Arteveldehogeschool ontwikkelden we tools om leerlingen kritisch te leren kijken naar historische bronnen met audiovisueel materiaal. Op maat van de derde graad lager en de eerste graad B-stroom, maar inzetbaar in het hele secundair.
Op naar de volgende 10
Met de steun van de Vlaamse overheid beginnen we aan de volgende 10 jaar. Ondanks de uitdagende budgettaire context voor Het Archief voor Onderwijs blijft onze ambitie om in te zetten op mediawijzer onderwijs groot. Daarnaast blijft ook cultuureducatie een speerpunt in onze onderwijswerking. Hoe we op dat vlak het verschil maken, lees je dit najaar.