Meemoo ondertekent Open Heritage Statement: pleidooi voor open en toegankelijk erfgoed
22 mei 2026Samen met tal van partners bouwen we elke dag aan het digitaal geheugen van Vlaanderen. Maar een geheugen dat niet toegankelijk is, blijft onbenut. Daarom maken we het samen met onze partners zo toegankelijk mogelijk, als bron voor onderzoek en verwondering. Met het Open Heritage Statement onderschrijven we nu ook een wereldwijde oproep om drempels weg te nemen die de toegang en het hergebruik van digitaal erfgoed belemmeren.
Erfgoed in de digitale wereld, open voor iedereen
De verklaring, een initiatief van The Open Heritage Coalition, pleit voor een onbelemmerde toegang tot digitaal erfgoed dat zich in het publiek domein bevindt. Op dat erfgoed rusten geen auteursrechten (meer), waardoor het in principe vrij gedeeld en gebruikt kan worden. Toch zijn er nog drempels die dit bemoeilijken, bijvoorbeeld op technisch en juridisch vlak. Om die weg te nemen, is het belangrijk dat beleidsmakers wereldwijd er hun aandacht op vestigen. Het Open Heritage Statement roept UNESCO op om open toegang tot digitaal erfgoed hoger op de internationale beleidsagenda te zetten.
Watering place at Marley door Alfred Sisley, 1875, CC0, Art Institute of Chicago, geremixt met TAROCH balloon door Creative Commons/Dee Harris, 2025, CC0
Waarom we ons hierachter scharen
Deze ondertekening is een logische stap voor meemoo. Mensen en organisaties stimuleren om met digitaal erfgoed te participeren, is een van onze belangrijkste drijfveren. En participatie? Dat is alleen mogelijk als erfgoed toegankelijk is. Samen met onze partners zetten we hier actief op in.
Een greep uit onze inspanningen:
Het erfgoed dat we bewaren voor onze partners krijgt, naast de zichtbaarheid die zij er zelf aan geven, heel wat extra bekijks doordat we het toegankelijk maken via verschillende online platformen. In 2025 werden de kunst- en erfgoedobjecten, historische kranten, en audio en video op onze platformen meer dan 2,5 miljoen keer geraadpleegd door het onderwijs, onderzoekers, makers en meer.
We helpen de publiekdomeincollecties van onze partners ook wereldwijd aan extra zichtbaarheid door ze te publiceren op Wikimedia-platformen - het walhalla van de open kennis. Recent zorgde Didier, onze Wikimedian in Residence, dat ruim 12.000 kunstwerken die we ontsluiten via kunst-en erfgoedbeeldbank artinflanders.be ook een plekje kregen op Wikimedia Commons. Een selectie daarvan wordt al gebruikt in tal van Wikipedia-artikels. De impact? Die zal duidelijk worden op de langere termijn. Wanneer de beelden hergebruikt worden, ontstaat er een sneeuwbaleffect op het vlak van zichtbaarheid.
Door jaarlijks Publiekdomeindag te (co-)organiseren, stimuleren we erfgoedorganisaties om hun collecties in het publiek domein open te stellen. Vandaag is het uitgegroeid tot een internationaal platform dat open collecties, goede praktijken en inspirerende voorbeelden van hergebruik in de kijker zet. De elfde editie in januari bracht opnieuw een volle zaal en online deelnemers uit binnen- en buitenland samen.
Teken ook voor open en toegankelijk erfgoed
Wereldwijd onderschrijven al 115 organisaties de verklaring. Meemoo is een van de vier Belgische organisaties die het Open Heritage Statement tot nu toe ondertekenden - en hopelijk volgen er nog meer. Archiefpunt, Design Museum Gent en het Creative Commons Belgium Chapter scharen zich ook achter het initiatief, net als in Nederland o.a. Beeld en Geluid, Open Nederland, de Koninklijke Bibliotheek, het Nieuwe Instituut en Wikimedia Nederland. Samen met onze Nederlandse collega's zorgden we bovendien voor de Nederlandse vertaling van de verklaring.