Privacyverklaring archief

Wij digitaliseren, bewaren en ontsluiten heel wat archiefmateriaal. Dit materiaal bevat vaak ook persoonsgegevens. De privacywetgeving voorziet een afwijkend regime voor persoonsgegevens die te vinden zijn in (digitale) archiefbestanden die een archiefinstituut zoals meemoo ontvangt voor permanente bewaring.

Wij hechten veel belang aan de veiligheid en vertrouwelijkheid van de persoonsgegevens die wij verwerken. Met deze verklaring willen we graag duidelijk en transparant zijn over wat er gebeurt als we jouw persoonsgegevens verwerken omdat ze voorkomen in archiefbestanden die aan ons overgedragen worden.

Dit privacybeleid heeft dus geen betrekking op de persoonsgegevens die wij verwerken naar aanleiding van de communicatie of interactie die wij met jou hebben. Hierop is ons algemeen privacybeleid van toepassing.

Wie wij zijn en welke gegevens het betreft

Meemoo, Vlaams instituut voor het archief vzw, met zetel te Ham 175, 9000 Gent is de verwerkingsverantwoordelijke voor de persoonsgegevens die in het gearchiveerde materiaal voorkomen. Je kan ons bereiken via info@meemoo.be. Onze functionaris voor gegevensbescherming bereik je via privacy@meemoo.be.

Wij verwerken de persoonsgegevens die voorkomen in de digitale content en in de bijbehorende metadata die wij van onze contentpartners ontvangen. Het kan daarbij gaan om alle categorieën van persoonsgegevens, met inbegrip van de bijzondere categorieën van artikel 9 AVG en van gegevens over strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten. Wij ontvangen die gegevens niet van jou, maar van de organisaties die hun archief aan ons overdragen voor duurzame bewaring. Wij bewaren het gearchiveerde materiaal permanent, met het oog op archivering in het algemeen belang.

Wij maken het materiaal toegankelijk voor het brede publiek via onze ontsluitingsplatformen, het onderwijs, onderzoekers, en de contentpartners zelf. Omdat het onmogelijk is elke persoon die in het materiaal voorkomt afzonderlijk te informeren, maakt de publicatie van deze verklaring de passende maatregel uit die artikel 14.5, b) AVG verlangt.

Juridische context

Meemoo verwerkt deze persoonsgegevens op grond van artikel 6.1, e) AVG, voor de vervulling van een taak van algemeen belang. Die taak is vastgelegd in artikel 5 en artikel 16 van het decreet van 23 juni 2023 tot structurele subsidiëring van kernorganisaties om de digitale transformatie van de cultuursector aan te sturen. Voor bijzondere categorieën van persoonsgegevens steunt meemoo op artikel 9.2, j) AVG, in samenhang met artikel 16, §3, 1° van datzelfde decreet, dat uitdrukkelijk bepaalt dat meemoo alle categorieën van persoonsgegevens mag verwerken die in de digitale content of in de metadata voorkomen.

De Europese wetgever heeft in de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) geprobeerd om een evenwicht te vinden tussen het behoud van het collectieve geheugen en de bescherming van persoonsgegevens. Zo zijn er op een aantal bepalingen (artikelen 5, 9, 14 en 17) van de AVG afwijkingen voorzien voor onder meer verwerkingen met het oog op archivering in het algemeen belang.

Artikel 89 van de AVG voorziet vervolgens ook een uitzonderingsregime voor verwerkingen van persoonsgegevens met het oog op archivering in het algemeen belang, wetenschappelijk of historisch onderzoek of statistische doeleinden. Op grond van dit artikel kunnen de lidstaten afwijken van een aantal rechten die de AVG aan betrokkenen toekent.

Ons land maakte gebruik van deze mogelijkheid in de artikelen 186 e.v. van de Belgische federale wet van 30 juli 2018 betreffende de bescherming van natuurlijke personen met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens (hierna ‘wet van 30 juli 2018’).

Wij nemen geen besluiten die uitsluitend op geautomatiseerde verwerking berusten en die rechtsgevolgen voor jou hebben of jou anderszins in aanmerkelijke mate treffen.

Doelbinding

Eén van de prominente principes in de AVG is ’doelbinding’. Persoonsgegevens mogen in principe enkel voor welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden worden verzameld en mogen vervolgens niet verder verwerkt worden op een met die doeleinden onverenigbare wijze.

Voor (verdere) verwerkingen met het oog op archivering in het algemeen belang voorziet de AVG echter een uitzondering. Wanneer persoonsgegevens verwerkt worden met het oog op archivering in het algemeen belang, dan wordt dit niet als onverenigbaar met de oorspronkelijke doeleinden beschouwd.

Opslagbeperking

Ook op het principe van de opslagbeperking is er een uitzondering voor archivering. Artikel 5, eerste lid, e), van de AVG stelt dat persoonsgegevens die voorkomen in overgemaakte archiefbestanden voor langere perioden kunnen worden opgeslagen, voor zover de persoonsgegevens louter met het oog op archivering in het algemeen belang verwerkt worden. Meemoo bewaart de overgedragen archiefstukken met als doel het behoud van het cultureel erfgoed in Vlaanderen, en valt dus onder deze uitzondering.

Informatieplicht

Op grond van artikel 14 van de AVG moet een verwerkingsverantwoordelijke bepaalde informatie verstrekken aan de persoon wiens persoonsgegevens verwerkt worden, wanneer deze persoonsgegevens niet bij de persoon zelf verkregen zijn. Dit hoeft echter niet wanneer het om persoonsgegevens gaat die voorkomen in overgemaakte archiefbestanden (artikel 14, vijfde lid, b), AVG).

Gezien de grote hoeveelheden archiefbestanden die worden overgebracht naar meemoo, zou het individueel informeren van alle betrokkenen een onmogelijke opgave worden en onevenredig veel inspanningen vergen. Wel informeren wij transparant over ons privacybeleid in deze publieke verklaring.

Rechten van betrokkenen

Artikel 5 van het decreet van 23 juni 2023 tot structurele subsidiëring van kernorganisaties om de digitale transformatie van de cultuursector aan te sturen geeft meemoo de opdracht om materiaal te digitaliseren, het digitale materiaal duurzaam te archiveren en het te ontsluiten. De digitalisering van bedreigd materiaal krijgt hierbij prioriteit. Deze kerntaak heeft als doel de toegankelijkheid van het voornoemde materiaal te verwezenlijken en maatschappelijk te valoriseren ten aanzien van bepaalde doelgroepen zoals bijvoorbeeld het onderwijs,  het wetenschappelijk onderzoek en het nationale en internationale publiek. Meemoo archiveert dit materiaal dan ook in het algemeen belang.

De rechten van betrokkenen wiens persoonsgegevens in overgebrachte archieven voorkomen, kunnen in het kader van archivering in het algemeen belang en op grond van artikel 89 AVG en de wet van 30 juli 2018 worden beperkt.

Indien de betrokkenen hun rechten onbegrensd zouden kunnen uitoefenen, dan zou dit de authenticiteit en integriteit van ons gearchiveerde materiaal ernstig in het gedrang brengen. Bovendien zou dit onze archiveringstaak met het oog op de duurzame bewaring en ontsluiting van dit materiaal (dat tot het erfgoed van Vlaanderen behoort) ernstig kunnen belemmeren. Om die redenen zijn afwijkingen op de rechten van betrokkenen geoorloofd.

Heel concreet betekent dit het volgende voor jouw rechten:

  • Recht op transparantie en informatie: De privacywetgeving verplicht organisaties in principe om betrokkenen actief te informeren wanneer hun persoonsgegevens worden verwerkt. Omdat meemoo echter miljoenen uren aan historisch beeld- en geluidsmateriaal ontsluit, is het onmogelijk om elke individuele persoon die ooit in beeld is verschenen te identificeren en proactief te informeren. De wet (artikel 14.5.b AVG) voorziet daarom een expliciete uitzondering voor erfgoedinstellingen wanneer dit een onevenredige inspanning zou kosten. In plaats van individuele notificaties, zetten we maximaal in op publieke transparantie via deze privacyverklaring.

    Daarnaast kun je ons uiteraard altijd contacteren met specifieke vragen over jouw gegevens. Houd er wel rekening mee dat als je ons vraagt om alle mogelijke archiefbeelden waar jij in voorkomt op te sporen, we ook daar een evenredigheidstoets moeten toepassen die dergelijk verzoek onmogelijk maakt. Aangezien meemoo grote hoeveelheden persoonsgegevens verwerkt die door andere organisaties zijn verzameld, is het voor ons vaak onmogelijk en ook niet nodig om te weten wiens persoonsgegevens daarin worden bewaard.

  • Inzagerecht:  Meemoo houdt geen register bij van de personen die in het archiefmateriaal voorkomen en identificeert die personen ook niet. Op grond van artikel 11 AVG gelden de artikelen 15 tot en met 20 AVG daarom niet, tenzij je ons zelf aanvullende gegevens bezorgt waarmee wij het betrokken materiaal kunnen terugvinden. Bezorg je die gegevens, dan behandelen wij je verzoek zoals hieronder beschreven. Daarnaast zijn het materiaal en de metadata die publiek zijn ontsloten, voor jou rechtstreeks raadpleegbaar via ons platform.

    Vraag je ons om alle archiefbeelden op te sporen waarin jij voorkomt, dan kunnen wij dat verzoek weigeren of er een redelijke vergoeding voor aanrekenen wanneer het kennelijk ongegrond of buitensporig is (artikel 12.5 AVG). Wij bewaren immers grote hoeveelheden materiaal dat door andere organisaties is aangeleverd, en dat materiaal is niet op persoon doorzoekbaar.

  • Correctierecht: meen je dat jouw persoonsgegevens onvolledig of niet (langer) juist zijn, dan passen wij de archiefbestanden zelf niet aan. Dat zou de authenticiteit en de integriteit van het archief aantasten. Wel corrigeren wij waar mogelijk de beschrijvende informatie (metadata), bijvoorbeeld een verkeerd gespelde naam of een onjuiste functie. Kan een correctie niet, dan voegen wij op jouw verzoek een aanvullende verklaring bij het stuk, zodat jouw versie mee bewaard en getoond wordt (artikel 16 AVG).

  • Recht om vergeten te worden: wij bewaren archiefbestanden voor de vervulling van een taak van algemeen belang en hebben de decretale opdracht die bestanden integraal en duurzaam te bewaren. Wissing zou de verwezenlijking van die opdracht onmogelijk maken of ernstig belemmeren, zodat dit recht in de regel niet kan worden uitgeoefend (artikel 17.3, d) AVG). Wij beoordelen elk verzoek wel afzonderlijk en motiveren onze beslissing. Wil je dat het materiaal niet langer publiek online staat, dan kan je gebruikmaken van het recht op bezwaar (zie verder).

  • Recht op beperking van de verwerking: in de gevallen van artikel 18.1 AVG kan je ons vragen de verwerking tijdelijk te beperken. Dat kan wanneer je de juistheid van de gegevens betwist, wanneer je meent dat de verwerking onrechtmatig is maar je geen wissing wil, wanneer je de gegevens nodig hebt voor een rechtsvordering, of zolang wij een bezwaar van jou beoordelen.Beperking betekent dat wij het materiaal niet langer publiek ontsluiten. De opslag zelf blijft toegestaan (artikel 18.2 AVG). Wij brengen je op de hoogte voordat wij de beperking opheffen.

  • Recht op overdraagbaarheid van gegevens: dit recht kan je hier niet uitoefenen. Wij verwerken deze persoonsgegevens niet op grond van jouw toestemming of van een overeenkomst met jou, en het recht geldt bovendien niet voor verwerking die noodzakelijk is voor de vervulling van een taak van algemeen belang (artikel 20.3 AVG).

  • Recht op bezwaar: wil je niet dat audiovisueel materiaal waarin jij voorkomt publiek online staat, dan kan je daartegen bezwaar maken. Dat betekent niet dat het materiaal uit het archief verdwijnt, maar wel dat wij het niet langer publiek ontsluiten. Om je bezwaar te kunnen beoordelen, vragen wij je toe te lichten welke persoonlijke omstandigheden aan je verzoek ten grondslag liggen. Dat kan bijvoorbeeld gaan om materiaal dat destijds al niet had mogen worden ontsloten, of om een zware impact van de publieke beschikbaarheid op je persoonlijke leven vandaag. Wij staken vervolgens de publieke ontsluiting, tenzij wij dwingende gerechtvaardigde gronden kunnen aanvoeren die zwaarder wegen dan jouw belangen, rechten en vrijheden. Wij beoordelen elk bezwaar zorgvuldig en onafhankelijk, en motiveren onze beslissing schriftelijk. De bewaring van het materiaal in ons archief blijft in alle gevallen toegestaan.

Verspreiden van persoonsgegevens

Volgens de voorwaarden die vervat zitten in de artikelen 205 en 206 van de wet van 30 juli 2018 kunnen wij sommige persoonsgegevens die we verwerken met het oog op archivering in het algemeen belang naar derden toe verspreiden. Dit betekent dat wij bepaald archiefmateriaal (waarin persoonsgegevens voorkomen) bijvoorbeeld online mogen publiceren.

Wij kunnen niet-gepseudonimiseerde gegevens verspreiden wanneer voldaan is aan minstens één van deze voorwaarden:

  • De betrokkene heeft zijn toestemming verleend.

  • De gegevens zijn door de betrokkene zelf openbaar gemaakt.

  • De gegevens hangen nauw samen met het openbare of historische karakter van de betrokkene.

  • De gegevens hangen nauw samen met het openbare of historische karakter van de feiten waarbij de betrokkene betrokken was.

In de andere gevallen zullen wij enkel gepseudonimiseerde gegevens verspreiden, met uitsluiting van bijzondere categorieën van persoonsgegevens (art. 9.1 AVG).

Vóór wij archiefmateriaal publiek ontsluiten, gaan wij per collectie na of de persoonsgegevens die daarin voorkomen op grond van de wet niet-gepseudonimiseerd mogen worden verspreid. Is dat niet het geval, dan ontsluiten wij het materiaal niet publiek, of enkel na pseudonimisering.

Mededelen van persoonsgegevens

Volgens de voorwaarden die vervat zitten in de artikelen 207 en 208 van de wet van 30 juli 2018 kunnen wij persoonsgegevens die we verwerken met het oog op archivering in het algemeen belang ontsluiten naar geïdentificeerde derden.

Deze artikelen bepalen dat, wanneer er niet minstens één van deze vier gevallen van toepassing is op de persoonsgegevens in een archiefbestand, de verwerkingsverantwoordelijke in bepaalde gevallen extra maatregelen moet nemen:

  • De betrokkene heeft zijn toestemming verleend.

  • De gegevens zijn door de betrokkene zelf openbaar gemaakt.

  • De gegevens hangen nauw samen met het openbare of historische karakter van de betrokkene.

  • De gegevens hangen nauw samen met het openbare of historische karakter van de feiten waarbij de betrokkene betrokken was.

Wanneer geen van de vier bovenstaande gevallen aan de orde is, dan verplicht de wet meemoo om er als verwerkingsverantwoordelijke op toe te zien dat de geïdentificeerde derde geen digitale kopie kan maken van het ontsloten archief wanneer:

  • het om persoonsgegevens gaat bedoeld in de artikelen 9.1 en 10 van de AVG; of

  • de overeenkomst tussen de verantwoordelijke voor de oorspronkelijke verwerking en de verantwoordelijke voor de verdere verwerking dat verbiedt; of

  • die reproductie de veiligheid van de betrokkene in het gedrang kan brengen.

Wij zien erop toe dat de geïdentificeerde derde de meegedeelde gegevens niet kan reproduceren, behalve op handgeschreven wijze. Daartoe leggen wij in de gebruiksvoorwaarden van onze ontsluitingsplatformen op dat het materiaal niet mag worden geëxporteerd, gekopieerd, gedownload, gefotografeerd, opgenomen of op enige andere wijze gereproduceerd, en evenmin buiten de afgeschermde omgeving van het platform mag worden gebruikt of opgeslagen. Die beperking geldt niet wanneer je daarvoor je toestemming hebt gegeven, wanneer je de gegevens zelf openbaar hebt gemaakt, of wanneer de gegevens nauw samenhangen met jouw openbare of historische karakter of met dat van de feiten waarbij je betrokken was.

Uitoefening van rechten en klachten

Wij behandelen je aanvraag onverwijld en in ieder geval binnen één maand na ontvangst. Is je aanvraag complex, of ontvangen wij veel aanvragen tegelijk, dan kunnen wij die termijn met twee maanden verlengen. Wij laten je dat binnen één maand na ontvangst weten, met vermelding van de reden.

Geven wij geen gevolg aan je aanvraag, dan laten wij je dat binnen dezelfde termijn weten, met de reden waarom, en wijzen wij je op de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij de toezichthoudende autoriteit en om beroep in te stellen bij de rechter.

Ben je niet tevreden met ons antwoord, dan kan je een klacht indienen bij de Gegevensbeschermingsautoriteit. Als Vlaamse bestuursinstantie staat meemoo daarnaast onder toezicht van de Vlaamse Toezichtcommissie voor de verwerking van persoonsgegevens, waar je je eveneens kan melden.

Op zoek naar ons algemene privacyverklaring, onze privacyverklaring met betrekking tot evenementen of onze afgesloten protocollen? Je vindt ze hier.