Vrouwen van papier: digitaliseren en ontsluiten van Gezelles vrouwelijke correspondentie

Wist je dat duizendpoot Guide Gezelle naast dichten en lesgeven ook een actieve correspondentie onderhield? Zo wisselde hij o.a. brieven uit met 200 vrouwen in binnen- en buitenland. In hun vaak openhartige berichten vroegen ze advies over persoonlijke kwesties of droegen ze bij tot Gezelles literair werk. Dit onontgonnen vrouwelijk erfgoed wordt nu op initiatief van het Guido Gezellearchief (deel van contentpartner Openbare Bibliotheek Brugge) gedigitaliseerd én toegankelijk gemaakt. Eerst en vooral via het online platform GezelleBrOn, op gezelle.be en in het Guido Gezellejaar 2024 ook via een tentoonstelling en publicatie.

Uitdaging

Gezelle bewaarde niet minder dan 7000 brieven. Ze bieden niet alleen een inkijk in zijn leven en werk, maar geven ook een doorsnede van de maatschappij in de tweede helft van de 19e eeuw. Het Guido Gezellearchief - waar het leeuwendeel van deze uitgebreide briefwisseling bewaard wordt - wil samen met partners en vrijwilligers een complete online teksteditie van dit corpus realiseren. Een hele klus, die daarom in participatieve deelprojecten geklaard wordt. 

Na Gezelles briefwisseling met leden van de KANTL, leraren van het Brugse Sint-Lodewijkscollege en Brugse drukkers is het nu de beurt aan zijn correspondentie met  vrouwelijke tijdgenoten. Daarmee wil het project tegemoetkomen aan het tekort aan genderhistorische bronnen, en mee het evenwicht herstellen tussen mannen en vrouwen in biografische databanken en bronnen.

Onze rol

Als partner in dit project staan we het Guido Gezellearchief bij met raad en daad. Tegelijkertijd bouwen we onze eigen expertise verder uit, die we vervolgens kunnen inzetten om andere organisaties te helpen. 

We ondersteunen in dit project door:

  • advies te geven over het optimaliseren van de (meta)data en de voorbereiding van de digitale bestanden;

  • de brieven na digitalisering duurzaam te bewaren in het meemoo-archiefsysteem;

  • te helpen bij het opnemen van de data uit het personenregister van het Guido Gezelle-archief in Wikidata en bij het schrijven van Wikipedia-pagina's over een aantal notabele vrouwen uit dit register. Hiermee helpen we de genderkloof op Wikipedia te dichten. 

Aanpak

FASE 1 (oktober 2022 - september 2023)

In de eerste fase komt vooral het opladen van data naar Wikidata en het schrijven van Wikipedia-pagina's aan bod. We hielpen mee aan het toevoegen van data over:

  • heel wat vrouwen, het overzicht vind je hier

  • bijkomend ook een (kleiner aantal) mannen. Dit was nodig omdat de records van de vrouwen regelmatig namen van mannelijke familieleden of bijvoorbeeld leraars bevatten. Deze informatie konden we enkel in Wikidata opnemen door koppelingen te leggen met records van mannen die we ofwel verrijkten, ofwel creëerden.

Daarnaast maakten we van de gelegenheid gebruik om in één beweging data op te laden over andere correspondenten van Gezelle:

Door data over personen op te laden naar Wikidata, worden deze data gelinkt en open. Ze worden beschikbaar voor een brede groep gebruikers, die ze op hun beurt ook weer verder kunnen verrijken. Zelf doen we ook regelmatig beroep op data over personen uit Wikidata, zoals voor de Publiekdomeintool (in het DO IT!-project) en onze projecten rond gezichtsherkenning (zoals FAME en GIVE-metadata).

Met het oog op de digitalisering in de volgende fase gaven we ook al advies over de bestandsbenaming van de digitaliseringsresultaten. 

fase2

FASE 2 (oktober 2023 tot september 2024)

Deze fase is nog onder voorbehoud van goedkeuring van subsidie.

PARTNERS

Bij dit door Vlaanderen gesubsidieerd project is een grote groep partners betrokken. De hoofdpartners zijn:

  • Het Guido Gezellearchief van de Openbare Bibliotheek Brugge

  • De Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren (KANTL)

  • Het Guido Gezellegenootschap

  • Gezelledeskundige Prof. dr. Piet Couttenier (ISLN Universiteit Antwerpen)  

Daarnaast doen we regelmatig beroep op Wikimedia België voor overleg. 

Heb je een vraag?
Contacteer Rony Vissers
Manager Expertise
We halen de pagina op, even geduld...