Ortelius anno 2022: online erfgoedgemeenschappen in kaart

Ken jij Abraham Ortelius? De Antwerpse cartograaf verzamelde in de 16e eeuw kaarten en publiceerde zo de eerste atlas. Anno 2022 ondersteunen we een gelijkaardig digitaal experiment van ErfgoedLab Antwerpen. Op geautomatiseerde wijze schuimen we Facebookgroepen af en brengen we Antwerpse online erfgoedgemeenschappen in kaart.

Uitdaging

Op Facebook vind je tal van lokale groepen met buurtbewoners die elkaar helpen, lokale cultuur promoten of nostalgisch terugblikken op het verleden. Ook in en rond het Antwerpse zijn zulke groepen actief. Zo delen liefhebbers van Rubens hun passie over de kunstenaar of zetten trotse ‘sinjooren’ - zoals Antwerpenaren ook genoemd worden - het lokale dialect in de verf. De vraag is of je deze online fora ook erfgoedgemeenschappen mag noemen. Waar liggen de gelijkenissen? Welke dynamieken spelen er? En hoe verhoudt de online wereld zich tot de fysieke? Op initiatief van ErfgoedLab Antwerpen proberen we hier meer inzicht in te krijgen. Het project dient daarbij ook als test, waarbij we nagaan of deze workflow later ook door andere erfgoedcellen gebruikt kan worden.

Onze rol

Dit project van ErfgoedLab Antwerpen ondersteunen we met onze expertise. Concreet geven we feedback op het projectplan, denken we mee na over de uitvoering en zoeken we naar een geschikte technische partner. Bovendien sluit dit aan bij ons project rond de archiveren van sociale media.

Aanpak

Stap 1: welke groepen zijn er?

In het eerste luik ging ErfgoedLab Antwerpen op zoek naar relevante Facebookgroepen. Om hierbij te helpen ontwikkelde technische partner Datable een applicatie op basis van een Google Search en Facebook-API. Zo ging het verzamelen van groepen in z’n werk:

  1. De Google Search API maakte een eerste selectie van zo’n 2100 relevante Facebookgroepen op basis van zoektermen, zoals straatnamen, wijken, districten of andere informatie.

  2. Vervolgens verzamelde de technische partner aan de hand van de Facebook-API meer basisgegevens over deze groepen. 

  3. ErfgoedLab Antwerpen controleerde daarna manueel of deze groepen effectief Antwerps waren, waarna er opnieuw zo’n 800 overbleven.

  4. Dan dook Datable dieper in de groepen en onderzochten ze door middel van scrapingstechnieken het aantal leden, de betrokkenheid van de leden (zoals shares en likes) en wanneer er voor het laatst gepost werd.  

  5. Tot slot ging ErfgoedLab Antwerpen voor een laatste keer manueel na of er in de groep effectief over cultureel erfgoed wordt gepraat.

In beeld: Meir in Antwerp, Erasmus De Bie, collectie van KMSKA, foto door Hugo Maertens, public domain.

Stap 2: wat leeft er in deze groepen?

In een tweede fase dook ErfgoedLab in de diepte en interviewde het enkele sleutelfiguren uit een beperkt aantal groepen. Het doel? Achterhalen wat er in de groepen leeft, hoe zij het erfgoed digitaal laten leven, wat de voor- en nadelen zijn van zo’n organisatie en wat de relatie is met de fysieke wereld. De resultaten kan je raadplegen op CEST.

Heb je een vraag?
Contacteer Nastasia Vanderperren
Medewerker Expertise
We halen de pagina op, even geduld...