Culturele archiefinstellingen verwerven steeds meer digitaal geboren collecties, zoals privaatrechtelijke archieven. Om die op duurzame wijze te beheren, bewaren en toegankelijk te houden is er nood aan een digitaal preserveringssysteem. Actuele preserveringssystemen zijn meestal afgestemd op homogene gehelen van digitale bestanden. Privaatrechtelijke archieven bestaan daarentegen vaak uit heterogeen en weinig geordend materiaal.

Uitdaging

Bestaande digitale preserveringssystemen gaan meestal uit van goed geordende of verwerkte archiefbestanden. Privaatrechtelijke archieven, daarentegen, bestaan meestal uit onduidelijke mappenstructuren met daarin een mix van zeer diverse bestandsformaten. Denk aan tekstdocumenten, video’s, beeldbestanden, powerpoints en grafische bestanden. Al dit materiaal minutieus verwerken en toegankelijk houden, vraagt tijd en middelen die er niet zijn. Daarom werken de partners van dit project aan een preserveringssysteem dat specifiek hierop afgestemd is.

Individuele archiefinstellingen beschikken doorgaans over onvoldoende mensen en middelen om zo’n systeem in te richten. Daarom groepeerden een aantal van hen zich in het AIDA-netwerk. AIDA (Automatisering Ingest Digitale Archieven) is de gedeelde agenda van negen instellingen. In de beleidsperiode 2019-2023 wil dit netwerk van partners concrete stappen zetten om de meest dwingende tekortkomingen in de duurzame langetermijnbewaring van digitale collecties van privaatrechtelijke archieven weg te werken. In februari 2021 werden middelen toegekend om dit te doen in de eerste fase van SCALA.

Onze rol

Het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) is de projectcoördinator van SCALA. Meemoo is samen met ADVN, Amsab-ISG, AMVB, AVG-Carhif, CAVA, Letterenhuis en Archiefbank Vlaanderen partner in dit project. Samen willen we de haalbaarheid onderzoeken van een preserveringssysteem om E-ARK-containers te creëren en op te slaan. Het pilootsysteem zal op onze infrastructuur getest worden en zo getoetst worden aan de preserveringsstrategie die AIDA voorop stelt. Onze rol bestaat verder ook uit het mee uitschrijven van de nodige technische en inhoudelijk specificaties.

Aanpak

Hoe kan die heterogene verzameling van bestanden in privaatrechtelijke archieven bewaard worden? In dit project bekijken we wat de rol van E-ARK-containers kan zijn in functie van duurzame langetermijnbewaring van heterogene digitale archieven. Het acroniem staat voor European Archival Records and Knowledge Preservation.

E-ARK is een nieuwe pan-Europese standaard voor het verpakken van informatieobjecten voor langetermijnbewaring, onafhankelijk van software, leveranciers of archiefinstellingen. Informatieobjecten die vandaag gemaakt worden, zouden hiermee decennia lang toegankelijk blijven, ongeacht of de instellingen of leveranciers die het object oorspronkelijk verpakt hebben nog bestaan. Meer weten over deze building block e-archiving van de Europese Commissie? Lees hier verder.

Het SCALA-pilootpreserveringssysteem wordt een instrument waarmee E-ARK-conforme AIP’s (kort voor Archival Information Package) gemaakt en beheerd zullen worden. Waarom kiezen we in het SCALA-project voor E-ARK? Deze standaard laat toe om verschillende versies van een digitaal archief op een uniforme manier te beheren. Daarbovenop zou het eigen archiefbeheersysteem van archiefinstellingen meteen geïntegreerd kunnen worden met verschillende structuurpartners. Zo kunnen we stap voor stap preserveringsacties uitvoeren en het archief en de historiek van de preservering bijhouden.

Dit systeem wordt getest op infrastructuur van meemoo en getoetst aan de preserveringsstrategie die AIDA voorop stelt. Maar AIDA-partners willen op termijn ook optimaal gebruik kunnen maken van de verschillende infrastructuuroplossingen waar de Vlaamse erfgoedsector toegang tot heeft. Daarom wil AIDA een breder samenwerkingsmodel creëren rond het gebruik van E-ARK-containers voor de preservering van digitale archieven.

SCALA zal andere infrastructuurpartners als LIAS, DAV en Felixarchief betrekken voor feedback en expertise op onze implementatie van E-ARK. We hopen hen zo warm te maken voor het gebruik van de E-ARK container.

De eerste stappen die we zullen ondernemen zijn het bijeenroepen van de E-ARK-werkgroep, ontwikkelingen opstarten over de zomer en vanaf het najaar actief gaan testen.

Wist je dat:

SCALA refereert aan het theaterhuis in Milaan waar de opera AIDA in première is gegaan? Heel meta dus! Tegelijk is het kort voor Systeemonafhankelijke Containers o.b.v e-ARK, voor de Langetermijnbewaring van digitale Archieven.

De loges van de Scala in Milaan vlak voor het begin van een uitvoering - 1936

Partners

Heb je een vraag?
Contacteer Bert Lemmens
Medewerker Expertise